Czytaj także -

Aktualne wydanie

okladka ss-06-2018

20180123-BANNER-160X600-V3-PL FENSTERBAUEDG Swiat Szkla Skyscraper 160x600 BAU OK

EDG Swiat Szkla Skyscraper 160x600 BAU OK 

 

facebook12

czytaj newsy Świata Szkła

- więcej szklanej architektury

 

Baztech

Miesięcznik Świat Szkła

indeksowany jest w bazie

czasopism technicznych

 

 

konferencja 12 kwietnia 2018 1a

baner-2-krzywe

baner konferencja 12 2017

 

Wydanie Specjalne

 

Fasady przeszklone termika akustyka odpornosc ogniowa 2016

 

okna pasywne 2015a

 

Fotowoltaika w architekturze okladka

 

20140808Przegrody przeciwpozarowe

 

konstrukcje szklane

 

20140533 Konstrukcje przeszklone 2

 

katalog 2018 a

 RODO

RODO baner1

 aby móc przekazywać Ci informacje o nowych wyrobach, technologiach i wydarzeniach

 

 

z branży szklarskiej, okiennej i fasadowej

 

 

zgodnie z nowymi przepisami o ochronie danych osobowych RODO - WIĘCEJ INFORMACJI

 

25575923 

 

20180633kongres ppoz 750x150

 

480x100px RFT18 engl

 

abs banner 480x120 English

 

glass2018 480x120  

 

 

Badania komponentów przy produkcji szyb zespolonych izolacyjnych
Data dodania: 06.03.09

W interesie każdego producenta jest stała kontrola wytwarzanych wyrobów, planowanie badań i dokumentowanie wyników badań oraz kontroli w celu zapewnienia stabilnej jakości produktu i dopiero w oparciu o te działania Producent ma możliwość wystawienia Deklaracji Zgodności, lub uzyskania z pomocą Jednostki Certyfikującej stosownego Certyfikatu, uprawniającego do deklaracji zgodności z odpowiednią Polską Normą lub Aprobatą Techniczną jako dokumentem odniesienia.

Wprowadzenie do obrotu wyrobu wadliwego, gdy wada lub odstępstwo spowoduje, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań związanych z zamierzonym użytkowaniem, a przez to nie nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, jest równoznaczne z naruszeniem art. 34. ust. 1 Ustawy z 16 kwietnia o wyrobach budowlanych. Działanie takie podlega karze w postaci wysokiej grzywny i/lub wpisowi do Krajowego Wykazu Zakwestionowanych Wyrobów Budowlanych.

Dokumentem odniesienia dla powszechnie produkowanych i stosowanych w budownictwie szyb zespolonych jest nadal norma PN-B-13079 Szkło budowlane. Szyby zespolone, przywołana do stosowania w poprawce do PN-EN 1279-2:2004/Ap1, zatwierdzonej przez Prezesa PKN 13 czerwca 2005 r. i wydanej w sierpniu 2005 r.

Zarówno norma PN-B-13079 jak i Kryteria Techniczne dotyczące szyb zespolonych będą użyteczne do czasu harmonizacji sześciu części normy europejskiej EN 1279 „Szkło w budownictwie. Izolacyjne szyby zespolone.” Pięć części tej normy zostało wydane przez Polski Komitet Normalizacyjny, w tym cztery są dostępne w języku polskim jako PN-EN 1279-2, 3, 4 i 6, natomiast część 1 tej normy została wydana w języku angielskim z polską okładką. Na ich podstawie jest możliwość wdrażania nowych metod badań szyb zespolonych izolacyjnych, kompletacja urządzeń i przyswajanie procedur badawczych.

Od każdego Producenta szyb zespolonych izolacyjnych zależy w jakim stopniu będzie przygotowany do podjęcia nowych, często długotrwałych badań szyb zespolonych izolacyjnych (SZI), w tym badań komponentów do ich produkcji, gdy pozytywne wyniki tych badań staną się wymagalne przed wystawieniem Deklaracji zgodności i/lub przed certyfikacją Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP). W związku z tym przedstawiam cztery nowe metody badania komponentów SZI i urządzenia do ich realizacji według normy PN-EN 1279, które w części lub w całości będą niebawem wymagane w ramach ZKP oraz okresowych badań i kontroli, a ponadto nabiorą znaczenia podczas kwalifikacji jakości szyb zespolonych przy dostawach na obszar Unii Europejskiej, w tym oczywiście naszego kraju.

Badanie (wy)roszenia w strefie uszczelnienia SZI Metoda badania (wy)roszenia i opisywane urządzenie jest przeznaczone do próby odporności SZI na oddziaływanie słońca, zwłaszcza wpływ promieniowania słońca na komponenty uszczelniające podczas normalnego użytkowania szyb. Okresowi użytkowania SZI odpowiada normowe badanie termiczne w cyklu ciągłym 168 (±4) godzin.

Urządzenie badawcze (w wersji brytyjskiej) wraz z przeglądarką do oceny wyniku próby jest zgodne z normą PN EN 1279-6, Zakładowa kontrola produkcji i badania okresowe, Załącznik normatywny C, a badanie jest objęte programem badań ZKP.

Metody „Badanie wyroszenia” podanej w normie PN EN 1279-6 nie należy mylić z badaniem wyroszenia pary wodnej w szybach zespolonych według dotychczasowej, nadal ważnej normy PN-B-13097, bowiem to nowe badanie dotyczy zamglenia, roszenia i wykraplania (od angielskiego słowa „fogging”) i ma na celu badanie występowania takiej wady z powodu nietrwałości lub rozkładu szczeliw, lakierów albo komponentów w nich zawartych i wydzielania się związków lotnych pod wpływem promieniowania i podwyższonej temperatury. Dla rozróżnienia tych określeń, dwie pierwsze litery w nazwie metody ujmuję w nawias.

Urządzenie przedstawione na zdjęciach 1, 2 i 3 stanowi zestaw badawczy, złożony z następujących elementów:
. komora cieplna do badania równocześnie 2 próbek SZI o wymiarach 350x500 mm,
. zespół promiennika o mocy 300 W,
. zamknięty obieg chłodzenia złożony z 2 chłodnic i pompki wraz z naczyniem na 15 l wody chłodzącej, lub alternatywnie na 60 l z dodatkową chłodnicą w obiegu,
. termometr dwukanałowy różnicowy, wyposażony w dwie sondy typu K,
. specjalna sonda temperaturowa typu K w obudowie o długości 220 mm,
. przeglądarka wyposażona w cztery świetlówki o mocy 20 W każda.

Obieg chłodzący z dodatkową chłodnicą powietrzną powinien być stosowany w przypadku, gdy pomieszczenie badawcze nie ma klimatyzacji, a urządzenie jest przeznaczone zwłaszcza do wykonywania badań w warunkach przemysłowych producenta SZI.

Komora cieplna jest przeznaczona do wytworzenia kontrolowanych stref temperatury, zlokalizowanych po przeciwległych stronach próbki SZI. Strefę gorącą uzyskuje się przez działanie promiennika o dużej mocy grzejnej, natomiast strefy zimne zapewnia zastosowanie chłodnic wodnych odpowiednio przyłożonych do przeciwległych powierzchni każdej z badanych próbek szyb zespolonych. Temperatura w strefie gorącej jest utrzymywana w granicach 50-60oC, a w strefie zimnej odpowiednio niższa, aby umożliwić wystąpienie w tym miejscu całkowitego skroplenia. Podczas badania utrzymywana jest (średnio w cyklu badawczym) różnica temperatury pomiędzy strefą gorącą i strefą zimną w granicach 27-33oC z wykorzystaniem anemostatu, zabudowanego w pokrywie komory.

Komora cieplna (skrzynia) jest wzmocniona konstrukcyjnie i wyłożona od wewnątrz folią odblaskową z warstwą klejącą, odporną na podwyższoną temperaturę do +80oC. Zarówno skrzynia badawcza jak i przeglądarka mają rączki i inne okucia zapewniające trwałość i ułatwiające transport lub przemieszczanie tych urządzeń.

Do oceny wyników próby służy przeglądarka, która umożliwia obserwację próbki SZI zarówno w świetle przechodzącym jak i odbitym. Przeglądarka jest pokryta od wewnątrz czarnym lakierem matowym i wyposażona w dwie osłonięte czarnymi płytami oprawy, zasilające cztery rury fluoroscencyjne o mocy jednostkowej 20 W. Metodyka badania (wy)roszenia i oceny wyników zawarta jest w szczegółowej instrukcji.

Testowanie wytrzymałości uszczelniaczy
Metoda i urządzenie jest przeznaczone do badania odporności złącza na rozerwanie (adhezji), w tym złączy SZI w układach zabudowy szyb w systemach elewacyjnych i umożliwia badanie zgodnie z PN EN 1279-6, Zakładowa kontrola produkcji i badania okresowe, Załącznik informacyjny F, a celem badania jest wspomaganie kontroli produkcji.

Badanie adhezji złączy obejmuje następujące złącza:
. szkło-uszczelniacz-szkło oraz,
. ramka dystansowa-uszczelniacz-ramka dystansowa, w tym z ramką „ciepłą”.

Zestaw badawczy składa się z następujących elementów:
. statyw stalowy z ramieniem (dźwignią) i szalką,
. oznaczone obciążniki,
. zestaw zatyczek do zawieszenia próbki,
. foremka do sporządzania próbek złączy,
. kształtki z polietylenu do formatowania próbek,
. skrzynka drewniana z funkcją podestu do kontroli urządzenia.

Urządzenie przedstawione na zdjęciach 4 i 5 jest przystosowane do wykonywania badań w warunkach laboratorium badawczego, w warunkach przemysłowych producenta SZI lub wykonawcy fasad przeszklonych. Celem badania odporności SZI na symulowane obciążenie próbki jest test wytrzymałości złącza na rozerwanie o wartości 0,30 MPa w czasie 10 minut.

Zasada działania urządzenia polega na zrównoważeniu normatywnych, (zadanych) naprężeń w złączu poprzez odpowiedni obciążnik, stosowny do powierzchni przekroju normatywnej próbki. Urządzenie służy do sprawdzania wytrzymałości (adhezji) złącza w postaci uprzednio przygotowanej próbki. Do przygotowania próbek służy specjalna foremka jako integralny składnik urządzenia badawczego. Próbki złącza ramkauszczelniacz-ramka są formowane w postaci wstęgi, wymagającej rozkroju na znormalizowane odcinki o długości 20 mm w ilości 4 sztuk. Próbki szkło-uszczelniacz-szkło są formowane w postaci gotowej do badania w ilości 3 sztuk.

Elementy metalowe urządzenia (za wyjątkiem panewek samosmarujących) są wykonane ze stali nierdzewnej lub kwasoodpornej.

Elementy konstrukcyjne urządzenia i foremki zostały wykonane techniką wykroju laserowego i spawania TIG w celu zapewnienia najwyższej precyzji przy badaniu próbek SZI i ocenie naprężeń w złączach.

Do wykonania statywu i ramienia obciążalnego zastosowano grube blachy, zapewniając w ten sposób odporność urządzenia na przemysłowe warunki użytkowania. Przy projektowaniu urządzenia uwzględniono konieczność powtarzalności wyników badania i każdy egzemplarz jest wyposażony we wskaźnik poziomowania oraz układ otworów do mocowania zestawu kontrolnego. W komplecie podstawowego wyposażenia znajduje się skrzynka drewniana, pełniąca rolę opakowania zbiorczego oraz dodatkową funkcję podestu, który ma zastosowanie przy czynności sprawdzania urządzenia w ramach systemu jakości producenta. Urządzenie jest przystosowane do współpracy ze specjalnym zestawem kontrolnym.

W tym celu na boku skrzynki znajdują się odpowiednie pierścienie pozycjonujące i otwór przepustu.

Zestaw kontrolny jest oferowany osobno wraz z instruktażem, prowadzonym w miejscu i w zakresie użytkowania urządzenia, wskazanym przez producenta SZI.

Foremka do sporządzania próbek złącz, tj. naprzemiennie dla złącz ramka-uszczelniacz-ramka i szkło-uszczelniacz-szkło, która dzięki zastosowanemu mechanizmowi mimośrodu znacznie ułatwia uzyskanie znormalizowanych próbek i powtarzalnych wyników badań, a zastosowane elementy z polietylenu do minimum ograniczają problem przywierania uszczelniacza przy kształtowaniu tych próbek. Masa całkowita urządzenia z podstawowym wyposażeniem wynosi 12,5 kg. Metodyka badania adhezji złączy i oceny wyników zawarta jest w szczegółowej instrukcji.

Badania sita molekularnego
Metodyka i zestaw urządzeń umożliwia badania próbek sita molekularnego oraz próbek SZI wyprodukowanych z użyciem sita molekularnego, na zgodność z normą PN EN 1279-2, Długotrwała metoda badania i wymagania dotyczące przenikania wilgoci.

Załącznik normatywny B, w zakresie:
. badania standardowej zdolności adsorbcji wilgoci w próbce sita luzem (Tc),
. badania początkowej zawartości wilgoci w sicie molekularnym z tzw. próbki całkowitej, pobranej z SZI (Ti).

Badanie standardowej zdolności adsorpcji sita molekularnego (Tc) jest nową metodą badania aktywności sita (ustalanej dotąd metodą „ΔT”) i powinno być wykonywane przy wstępnym badaniu typu w celu ustalenia zgodności z definicją SZI oraz w przypadku gdy Producent SZI nie ma ważnego atestu od producenta sita molekularnego. Warto w tym miejscu zauważyć, że stosowanie metody „ΔT” będzie nadal możliwe jednak pod warunkiem zawartym w normie PN EN 1279-6, Załącznik informacyjny K, iż dla określonej wartości ΔT (i metody) będzie ustalona zawartość wody w sicie. Określenie tej relacji pomiędzy wartością ΔT i zawartością wody w sicie także umożliwia przedstawiany zestaw urządzeń do badania sita molekularnego.

Badanie początkowej zawartości wilgoci w sicie molekularnym (Ti) ma na celu kontrolę procesu zespalania w produkcji poprzez badanie zawartości wody w sicie molekularnym pobranym z SZI jako wyrobu gotowego, przeznaczonego do sprzedaży. Wyniki tego badania pozwalają na ocenę tzw. okresu życia SZI i zgodności z definicją SZI, a nawet racjonalnego okresu udzielanej przez Producenta gwarancji jakości.

Ze względu na możliwość wykorzystywania wagi precyzyjnej zarówno do badań sita molekularnego jak i do badań szybkości przepuszczania pary wodnej przez próbki uszczelniaczy SZI, na zdjęciu 6 przedstawiam łącznie zespół urządzeń badawczych, a na zdjęciu 7 wydzielony zestaw do badań sita molekularnego.

Zestaw ten składa się z następujących urządzeń i wyposażenia:
l piec elektryczny z regulatorem cyfrowym,
l niskonapięciowy zasilacz pieca,
l precyzyjna waga laboratoryjna z odważnikiem kalibracyjnym,
l tygiel porcelanowy i tygiel ze szkła kwarcowego z pokrywką,
l szczypce do tygli,
l eksykator szklany,
l wyposażenie laboratoryjne i niezbędne odczynniki,
l skrzynka do przenoszenia próbek i/lub wyposażenia.

Urządzenie jest przystosowane do wykonywania badań w warunkach laboratorium badawczego, a także w warunkach przemysłowych producenta SZI lub wykonawcy fasad przeszklonych.

Piec do prażenia sita molekularnego ma komorę grzejną o średnicy 80 mm, i wysokości 75 mm, przeznaczoną do umieszczenia tygla (kwarcowego lub porcelanowego) o normowych wymiarach, tj. średnicy ok. 70 mm i wysokości ok. 60 mm. Małe wymiary komory i specjalna izolacja włóknista, umożliwiają łatwe osiągnięcie wymaganych parametrów normowych, tj. temperatury roboczej 950oC (±50) oraz wolnego nagrzewania pieca do temperatury roboczej w czasie 60 minut (±20) przy niskim zapotrzebowaniu mocy i zasilaniu napięciem bezpiecznym 24V~. Źródłem zasilania dla pieca i regulatora jest przenośny transformator bezpieczeństwa, oznaczony znakiem CЄ.

Waga o nośności 300 g zapewnia wysoką dokładność ważenia z działką odczytową 0,001 g z obciążeniem minimalnym 0,2 g i jest oznaczona znakiem CЄ. W celu okresowej kalibracji, waga jest wyposażona w odważnik kalibracyjny 200 g klasy F2, wraz ze świadectwem jego wzorcowania.

Do badania zdolności adsorbcji sita molekularnego jest przeznaczony tygiel porcelanowy, natomiast do oznaczania początkowej zawartości wilgoci służy tygiel ze szkła kwarcowego (krzemionkowego), co umożliwia równoległe wykonywanie tych badań. Szczegółowa instrukcja podaje metodykę
badań i obliczeń wskaźników Tc i Ti.

Badanie przepuszczania wilgoci przez szczeliwo Do badania przepuszczania wilgoci służy urządzenie zwane tu generatorem wilgoci, zbudowane zgodnie z warunkami, określonymi w PN EN 1279-4, Metody badania fizycznych właściwości uszczelnień obrzeży. Załącznik informacyjny C.

Metoda polega na badaniu szybkości przepuszczania pary wodnej (MVTR) poprzez trwale elastyczny uszczelniacz organiczny SZI, a więc uszczelniacz zewnętrzny podatny na przechodzenie pary wodnej. Urządzenie jest przystosowane do wykonywania badań w laboratorium badawczym, a także do badań prowadzonych przez producenta SZI w warunkach przemysłowych. W ofercie wyposażenia badawczego znajduje się waga precyzyjna o nośności 300 g, z działką odczytową 0,001 g oraz eksykator szklany o średnicy 150 mm.

Na zdjęciu 8 przedstawiam Zespół inżektorowego generatora wilgoci posadowiony na zbiorniku z wodą o pojemności 10 litrów, do którego jest zaczepiony podest z lekkiej płyty PVC. Źródłem zimnej pary wodnej jest pompka ultradźwiękowa (atomizer). Wszystkie elementy składowe zespołu generatora wilgoci są wykonane z tworzyw (PE, PP, PS, PVC) lub gumy i innych materiałów odpornych na wilgoć.

Funkcję komory do badań (nie określonej w normie) spełnia kopułka, w której utrzymane są jednolite warunki przepływu strumienia pary wodnej nad próbką. Badane szczeliwo SZI w postaci membrany jest odpowiednio uszczelnione kauczukiem do kołnierza kuwety wagowej. Kuweta wraz z nałożoną kopułką spoczywa na podkładce mocowanej do podestu, a strumień pary wodnej podczas badania intensywnie omywa powierzchnię membrany z materiału uszczelniacza. Kopułka jest usytuowana względem podestu z możliwością przesuwu w górę i w dół w celu łatwego wkładania i wyjmowania kuwety wagowej do częstego ważenia.

Wewnętrzna średnica kuwety wynosi 113 mm, której odpowiada powierzchnia badawcza (wylot) 100 cm2, a wilgotność względna strumienia pary wodnej wynosi 80% (±5) przy szybkości strumienia około 4 m/s, bowiem parametry takie stanowią wymagania normowe.

Integralnym składnikiem wyposażenia do badania przenikania wilgoci przy użyciu generatora wilgoci jest foremka do sporządzania próbki kołowej (membrany) uszczelniacza organicznego o grubości 2 mm w kształcie, zapewniającym właściwe pokrycie średnicy czynnej kuwety wagowej. Elementy czynne foremki są wykonane z polietylenu i do minimum ograniczają przywieranie uszczelniacza przy kształtowaniu tych próbek, a odpowiednie ściągacze ułatwiają rozbrojenie foremki bez uszkodzenia uformowanej membrany.

Ważnym elementem wyposażenia badawczego jest specjalna kuweta wagowa wytłoczona ze stali kwasoodpornej, w której następuje proces pochłaniania wody przepuszczanej poprzez próbkę-membranę wykonaną z materiału szczeliwa.

W ramach dodatkowego wyposażenia jest oferowana zapasowa kuweta wagowa oraz przyrząd do pobierania porcji całkowitej sita molekularnego z badanej próbki SZI.

Do zestawu badawczego dołączana jest szczegółowa instrukcji sporządzania próbki ze szczeliwa SZI, preparowania uszczelnienia kauczukowego oraz metodyki wykonywania badań i obliczenia wskaźnika MVTR.

Wojciech Korzynow
SZKLAREXPERT
www.szybexp.of.pl

inne artykuły autora:

- Czy rzeczywiście alternatywa? , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 12/2009

- Ocena zgodności typu szkła warstwowego , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 12/2009

- Planowanie badań szyb hartowanych lub szyb zespolonych izolacyjnych. Część 3 , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 3/2009

- Planowanie badań szyb hartowanych lub zespolonych izolacyjnych. Część 2 , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 1/2009 

- Planowanie badań szyb hartowanych lub zespolonych izolacyjnych. Część 1 , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 12/2008

- Szkła budowlane o podwyższonej wytrzymałości , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 11/2007

- Deklarowanie zgodności typów szkła dla budownictwa , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 9/2007

- Wady szyb zespolonych izolacyjnych , Wojciech Korzynow , Świat Szkła 1/2007

- Badanie wytrzymałości szkła hartowanego , Wojciech Korzynow , Świat Szkła 10/2006

- Ważniejsze parametry wyrobów ze szkła, niezbędne do deklarowania zgodności z określonym przeznaczeniem , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 6/2006

- Deklarowanie zgodności typu szyb zespolonych z zastosowaniem szkieł bezpiecznych i ochronnych , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 2/2006

- Badania komponentów przy produkcji szyb zespolonych izolacyjnych , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 11/2005

- Wady szkła float i szyb zespolonych , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 5/2005

- Typy szyb zespolonych. Część 3 , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 4/2005

Typy szyb zespolonych. Cz. 2 , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 2/2005

- Typy szyb zespolonych. Cz. 1 , Wojciech Korzynow, Świat Szkła 1/2005

 

więcej informacji: Świat Szkła 11/2005

Fot. 1. Zestaw do badania (wy)roszenia SZI z małym układem chłodzenia

Fot. 2. Wnętrze komory z próbkami SZI do badania

Fot. 3. Komora badawcza z dużym obiegiem chłodzenia

Fot. 4. Zestaw badawczy w komplecie

Fot. 5. Badanie próbki złącza ramka-uszczelniacz-ramka

Fot. 6. Zespół urządzeń badawczych

Fot. 7. Zestaw do badań sita molekularnego

Fot. 8.

 

Czytaj także --

 

 

01 chik
01 chik