Aktualne wydanie

2019 07 okladka

 

       7-8/2019

 

20190444Swiat-Szkla-V4B-BANNER-160x600-PLEDG Swiat Szkla Skyscraper 160x600 BAU OK

EDG Swiat Szkla Skyscraper 160x600 BAU OK 

 

facebook12

czytaj newsy Świata Szkła

- więcej szklanej architektury

 

Baztech

Miesięcznik Świat Szkła

indeksowany jest w bazie

czasopism technicznych

 

 

Wydanie Specjalne

 

Fasady przeszklone termika akustyka odpornosc ogniowa 2016

 

okna pasywne 2015a

 

Fotowoltaika w architekturze okladka

 

20140808Przegrody przeciwpozarowe

 

konstrukcje szklane

 

20140533 Konstrukcje przeszklone 2

 

katalog 2018 a

 

banner konferencja 04 2019

 RODO

 LiSEC SS Konfig 480x120

  

VITRUM Swiat Szkla Web

 

ift 480x105px RFT19 engl 

 

 GP19-480x105px

 

 GLASS 480X120

 

Przebieg procesu technologicznego wklejania szyb w pojazdach
Data dodania: 05.01.12

Przebieg procesu technologicznego naprawy lub wymiany szyb jest najważniejszym i niezwykle precyzyjnym działaniem, skupiającym wszystkie kolejne etapy wykonywanych czynności. Całość procesu musi w najdrobniejszych szczegółach odbywać się według odpowiedniej kolejności, z zachowaniem ścisłych zasad oraz spełniając odpowiednie normy jakościowe wykorzystywanych w tym celu produktów, jakimi są szyby samochodowe, narzędzia, środki klejące, a także odpowiednie umiejętności, doświadczenie teoretyczne i praktyczne osób wykonujących prace oraz wyspecjalizowane warsztaty naprawcze realizujące takie zadania.

 

Narzędzia
W celu przeprowadzenia profesjonalnej naprawy bądź wymiany szyby można wykorzystać szeroką gamę narzędzi specjalistycznych. Pojawienie się nowszej technologii wymiany szyb wklejanych spowodowało, że wymiana i wklejenie nowej szyby stało się bardziej dokładniejsze. Podstawowym zestawem niezbędnym do wklejania wymienianych szyb jest szeroko rozbudowany, profesjonalny kufer, zawierający wszystkie potrzebne narzędzia (fot. 1).

 

Nie może w nim zabraknąć przyssawek, które umożliwiają manewrowanie szybą przy wkładaniu jej do ramy okiennej nadwozia. Do nakładania kleju stosowane są wyciskacze kleju, zarówno ręczne jak i pneumatyczne (fot. 2).

 

Pierwszym narzędziem znajdującym zastosowanie przy wymianie szyb jest drut stalowy (fot. 3). Drut  jest wykonany z bardzo wytrzymałej stali o przekroju kwadratowym i przeznaczony do wycinania (demontażu) szyb samochodowych z karoserii. Dzięki najwyższej jakości materiału, wytrzymałości na rozciąganie oraz dokładnemu wykonaniu nadaje się do cięcia nawet najbardziej nowoczesnych wieloskładnikowych klejów. Drut umożliwia stosowanie techniki „przeciągania” oraz techniki „piłowania”, pozwalającej na łatwe wycinanie kleju w narożach szyby.

 

Drut przepychamy przez ścieg kleju i na jego końcach montujemy odpowiednie uchwyty. Na końcu  wyciągniętym na zewnątrz montujemy uchwyt do ciągnięcia, a na końcu pozostającym wewnątrz samochodu uchwyt do przytrzymywania drutu. Wycinanie szyby odbywa się w ten sposób, że przyrząd opieramy ostrą końcówką o warstwę kleju.

 

Druga osoba na zewnątrz ciągnie drut zamocowany w uchwycie do ciągnięcia aż do momentu gdy przeciągnięty zostanie on do miejsca podtrzymywania. Wówczas przeciąga się drut do wewnątrz samochodu i blokuje, opierając przyrząd podtrzymujący o warstwę kleju. Czynności te powtarza się do całkowitego wycięcia szyby.

 

Fot. 1. Przykładowy zestaw narzędzi stosowany do naprawy szyb samochodowych

 

Fot. 2. Pistolet do nakładania kleju

 

Fot. 3. Drut stalowy do wycinania szyb samochodowych

 

Fot. 4. Ręczny uchwyt do struny tnącej

 

Fot. 5. Ręczny nóż z ciągadłem

 

Obecnie do wycinania szyby z karoserii najczęściej  stosuje się jednak strunę i uchwyty do ciągnięcia. Struną można wyciąć każdą szybę, także szybę hartowaną, naprężoną z powodu deformacji nadwozia po wypadku. Należy przy tym pamiętać, żeby wycinanie rozpocząć od miejsca, w którym szyba jest wygięta (fot. 4).

 

Często stosowany jest także nóż ręczny z ciągadłem (fot. 5) pozwalającym na szybkie wycięcie szyby po szybkim demontażu uszczelki lub wywinięciu jej na zewnątrz.

Szyby wymienia się też przy użyciu narzędzi mechanicznych, stosowanych w specjalistycznych zakładach naprawczych. Są to między innymi narzędzia elektromechaniczne i elektropneumatyczne (fot. 6).

 

Ostrze noża porusza się ruchem posuwisto-zwrotnym z dużą częstotliwością i odpowiednim skokiem. Część robocza ostrza może być regulowana. Metalowa osłona ostrza chroni deskę rozdzielczą oraz wewnętrzne wykładziny przed uszkodzeniem. Osłonę ostrza można przeginać w taki sposób, aby ostrze wychodziło z osłony w linii prostej. Innym narzędziem mechanicznym jest nóż, którego ostrze wykonuje ruch wibracyjny (fot. 7).

 

W komplecie z nożem producent dodaje zestaw różnych wymiennych ostrzy. Wycinając szybę koniecznie trzeba uważać aby nie uszkodzić nadwozia, lakieru, wewnętrznych wykładzin, podsufitki, czy deski rozdzielczej. Zewnętrzne elementy nadwozia najlepiej osłonić przez naklejenie taśmy papierowej wokół otworu szyby. Takie sposoby oklejania zmniejszają do minimum ewentualne uszkodzenia

 

Przedstawione narzędzia nie obejmują wszystkich, które potrzebne są przy wymianie szyb samochodowych: wklejanych, w uszczelce gumowej i w drzwiach. Są to podstawowe narzędzia, bez których  nie można się obejść w warsztacie zajmującym się wymianą szyb. Można też zrobić sobie swoje własne narzędzia do indywidualnych potrzeb. Wybór narzędzi zależy także od indywidualnych cech i umiejętności pracownika. Profesjonalista powinien znać i umieć odpowiednio zastosować wszystkie.

 

Możliwe przyczyny pękania szyb
Szyba samochodowa wykonana jest ze szkła, a więc z materiału kruchego. Dlatego też może pęknąć niekiedy bez wyraźnej i widocznej przyczyny, ale najczęściej przyczynę pęknięcia można określić.

 

Do najważniejszych przyczyn pękania szyb należą:
1. Zastosowanie niskiej jakości kleju, np. kleju, który zmniejsza swoją objętość podczas utwardzania się lub kleju o nie odpowiedniej twardości i wytrzymałości.
2. Złe wyprowadzenie nadwozia po naprawie blacharskiej, np. „przekoszenie” otworu szyby lub pozostawienie w konstrukcji nadwozia naprężeń.
3. Złe ustawienie samochodu podczas wklejania szyby; samochód musi stać na własnych kołach na płaskiej powierzchni.
4. Niewłaściwa technologia wklejania, np. niezastosowanie czarnego podkładu.
5. Niedopracowana konstrukcyjnie karoseria przez producenta samochodu. Są to wady fabryczne, usuwane w ramach gwarancji.
6. Wklejanie szyb o niskiej jakości. Zdarzają się szyby, które nie utrzymują kształtu lub folia odwarstwia się od szkła.

 

Każda szyba wklejana do samochodów osobowych  i dostawczych, ma na obrzeżu czarny, ceramiczny nadruk, zwykle wykonany sitodrukiem. Spełnia on tylko rolę maskownicy, która przykry wa nierówną warstwę kleju i inne elementy nadwozia znajdujące się pod szybą. Czarny ceramiczny nadruk nie jest podkładem pod klej, jak również nie tłumi całkowicie pro mieniowania słonecznego. Szyby z czarnym nadrukiem wymagają zatem pokrycia czar nym podkładem.

 

Zwiększa on przyczepność kleju do szyby (i czarnego nadruku) oraz chroni klej poliuretanowy przed szkodliwym działaniem promieni ultrafioletowych. Brak podkładu na szybie powoduje, że szyba w krótkim czasie po wklejeniu oddziela się od kleju i wypada, np. podczas przejeżdża nia przez przejazd kolejowy lub podczas awaryjnego hamowania.

 

Warstwę poliuretanu przemywamy aktywatorem, zmywaczem aktywującym jego zewnętrzną powierzchnię. Nałożenie na warstwę poliuretanu czarnego podkładu jest nieprawidłowe, a nawet niebezpiecz ne. Czarny podkład nałożony na warstwę poliuretanu zachowuje się jak czekolada na ptasim mleczku: pęka i kruszy się przy każdym ruchu. Nie wykazuje także żadnej przyczepności do poliuretanu.

 

Prawidłowe przygotowanie nowej szyby do wklejania
Szyby niektórych marek samochodów mają poza czarnym nadrukiem także fabrycznie nałożoną warstwę poliuretanu i listwę ozdobną. Są to tzw. szyby powlekane. Na szyby powlekane nie nakładamy czarnego podkładu. Czarny podkład nakładamy tylko na szybę na czarny, ceramiczny nadruk. Prawidłowe przygotowanie nowej szyby niepowlekanej powinno przebiegać etapowo. Niżej przedstawiono kolejność czynności podczas prawidłowego wklejania szyby.

 

Fot. 6. Elektropneumatyczne narzędzie do wycinania szyb

 

Rys. 7. Narzędzie elektrowibracyjne i komplet noży

 

 

Rys. 1. Przekrój poprzeczny montowanej szyby

 

Fot. 8. Odtłuszczenie powierzchni zmywaczem benzynowym

 

Fot. 9. Nakładanie podkładu jednym ciągłym ruchem przy pomocy nasączonego wacika filcowego

 

Fot. 10. Nakładanie kleju na szybę

 

Rys. 2. Układ prawidłowego postępowania przy wklejaniu szyby

 

Czynności podczas wklejania szyby w karoserii pojazdu
Oczyszczamy (aktywujemy) czarny pasek maskujący (fot. 8). Do wstępnego oczyszczenia możemy użyć środka do mycia szyb. Do oczyszczania szyb powlekanych nie powinno się używać zmywaczy zawierających alkohol. Alkohol uniemożliwia utwardzanie się podkładu, jak i poliuretanowego kleju do szyb. Wstępne oczyszczenie szyby powinno dotyczyć całej jej powierzchni wewnętrznej, gdyż oszczędza nam trudnego i wymagającego dużej ostrożności mycia szyby od wewnątrz tuż po wklejeniu. Dokładne odtłuszczenie najlepiej wykonać zmywaczem benzynowym, ale nie zawierającym zanieczyszczeń.

 

W zestawach do wklejania szyb zmywacz ten znajduje się w małej butelce z żółtą nakrętką. Należy pamiętać przy tym, żeby przemywać czystą szmatką, przesuwając ją w jednym kierunku i zmieniając jej zabrudzoną powierzchnię na czystą. Przesuwanie szmatki w różnych kie runkach powoduje rozmazywanie brudu.

 

Po odparowaniu zmywacza nakładamy cienką warstwę czarnego podkładu (fot. 9). W zestawach do wklejania szyb czarny pod kład znajduje się w małych aluminiowych butelkach z zieloną nakrętką. Jest to podkład na szybę i na polakierowaną karoserię (w systemie jednopodkładowym).

 

W sy stemie dwupodkładowym rozróżnia się dwa podkłady: podkład na szybę z zieloną nakrętką i podkład na polakierowaną karo serię z czerwoną nakrętką. W tzw. systemie bezpodkładowym nie występuje podkład czarny na karoserię. Jego zadanie spełnia zmywacz z niewielką  zawartością przezro czystego podkładu. Nosi on nazwę Cleaner, a butelka ma żółtą nakrętkę. System bez-podkładowy przewiduje także stosowa nie czarnego podkładu, ale tylko na szybę w przypadkach niedostatecznej ochrony kle ju przed działaniem promieni UV, przenika jących przez nadruk ceramiczny.

 

Bezpiecz niej jest jednak nakładać czarny podkład na każdą szybę i ceramiczny nadruk. Brak zastosowania  czarnego podkładu na szybę, może grozić jej wypadnięciem w sytuacjach dużego nasłonecznienia.

 

Czarny podkład nie jest cieczą jednorodną, lecz mieszaniną wielu składników, które przed użyciem muszą być ze sobą dokładnie wymieszane. Dlatego w pojemnikach z pod kładem znajdują się metalowe kulki. Nowo kupiony podkład, który stał na półce w sklepie należy przed użyciem mieszać przez wstrząsanie przez mi nimum 3 minu ty. Od chwili otwarcia bu teleczki, już po pierwszym kontakcie z wil gocią zawartą w powietrzu, podkład zaczy na się utwardzać. Proces ten jest nieodwra calny. Trwałość podkładu i jego jednakowa jakość zależą od ilości otwarć butelki i czasu w jakim został zużyty. Dlatego też niektó rzy producenci klejów do szyb wprowadzili dla warsztatów samochodo wych ograniczenie pojemności butelek z podkła dem do 100 ml. Taka pojemność gwarantuje jednako wą jakość pokładu przy wklejaniu pierwszej i ostatniej szyby. Pojemności większe nie pozwalają na dokładne wymieszanie wszyst kich składników, a wielokrotne otwieranie zmienia skład chemiczny podkładu, czyli obniża jego jakość. Przelewanie podkładu z dużych opakowań do małych szklanych buteleczek bez metalowych kulek, nie sprawdza się. Oferowany w nich podkład nie spełnia żadnych wymaganych właściwości.

 

Podkład nakładamy jednym ciągłym ruchem przy pomocy nasączonego wacika filcowego. Nakładanie ruchem posuwisto-zwrotnym, czyli malowanie pozostawia smugi na po wierzchni podkładu oraz powoduje jego odwarstwianie się od szyby. Czas schnięcia podkładu wynosi około 15 minut w warun kach normalnych (20°C, 50% wilg. wzgl.). Należy przy tym pamiętać, że ta świeża warstwa podkładu jest aktywna maksymalnie przez 6 godzin.

 

W sprawnym nałożeniu podkładu na szybę, pomaga wygięcie drutu wacika tak, aby opierał się o krawędź szyby. Nakładanie podkładu przy krawędzi szyby wykonuje się w przypadku, gdy listwy ozdobne nakładane są po wklejeniu szyby. W przypadku, gdy listwy nakładane są na szybę przed wklejeniem zaleca się nakładanie podkładu dopiero po ich nałożeniu.

 

Nakładanie listew na szybę, na której jest już nałożony pod kład, może spowodować zabrudzenie lub zatłuszczenie jego powierzchni, np. przez dotknięcie palcami. Na wyschniętą powierzchnię podkładu nakładamy ścieg nowego kleju.

 

Po zdemontowaniu szyby należy oczyścić z pozostałości starego kleju gniazdo, w którym osadza się nową szybę. W starszych samochodach, w miejscu osadzenia szyby może występować korozja. Jeśli nie są wymagane naprawy blacharskie, czyścimy ogniska korozyjne i zabezpieczamy uszkodzone miejsca sprawdzonymi środkami antykorozyjnymi.

 

Dokładne przygotowanie gniazda szyby czołowej pozwala precyzyjnie umieścić np. podkładki lub gąbki dystansowe wymagane w niektórych autach. Nową szybę należy oczyścić i odtłuścić, następnie położyć pokład i dopiero wtedy tłocznią pneumatyczną na szybę nakłada się klej (fot. 10). Nakładanie kleju na karoserię wykonujemy tylko wtedy, gdy dany model auta tego wymaga.

 

d) Wmontowanie nowej szyby musi nastąpić przed uformowaniem się i zastygnięciem poliuretanu. Przy montażu szyb w pojazdach muszą być zachowane odpowiednia temperatura i wilgotność.

 

Ponadto ważny jest czas całkowitego wyschnięcia kleju. Pojazdu ze świeżo wklejoną szybą nie można poruszać aż do upłynięcia czasu utwardzenia określonego dla użytego kleju (2 h, 1 h, 15 min.). Nie należy też zamykać drzwi pojazdu. Można to zrobić wyłącznie z opuszczoną szybą drzwiach i bardzo ostrożnie. Każdy wstrząs lub nadciśnienie w kabinie może przesunąć i rozszczelnić wklejoną szybę.

 

Po upływie czasu utwardzenia pojazd można przetoczyć na inne stanowisko i pozostawić w bezruchu i odpowiedniej temperaturze do całkowitego wyschnięcia kleju.

 

Paweł Foryś

 

Bibliografia
[1] Szyby wklejane. Część1. „Auto Moto Serwis” 4/2008
[2] Szyby samochodowe i do innych środków transportu. „Świat Szkła”, wydanie specjalne, styczeń 2006
[3] www.app.com.pl
[4] www.kleje-przemyslowe.pl
[5] www.nordglass.com.pl
[6] www.klakiernik.pl
[7] www.zaradni.pl
[8] www.wielgolaski.pl

 

inne artykuły tego autora:  

Drobne uszkodzenia szyb czołowych i ich naprawa, Paweł Foryś, Świat Szkła 03/2012

Przebieg procesu technologicznego wklejania szyb w pojazdach, Paweł Foryś, Świat Szkła 11/2011

Wymiana szyb wklejanych w autobusach i w samochodach ciężarowych, Paweł Foryś, Świat Szkła 10/2011

Charakterystyka szyb samochodowych, Paweł Foryś, Świat Szkła 6/2011

 

patrz też:

- XIX Konferencja Techniczna "Szyby do środków transportu (homologacja, montaż, naprawa)" , Świat Szkła 06/2012

Najnowsze trendy w przemyśle laminowanego szkła motoryzacyjnego , Michel Van Russel, Świat Szkła 3/2010

Podstawy prawne homologacji typu oszkleń bezpiecznych , Tadeusz Tarczoń, Świat Szkła 4/2009

Materiały oszkleniowe dla pojazdów mechanicznych wg amerykańskiej normy ANSI/SAE Z26.1:1996 , Tadeusz Tarczoń, Świat Szkła 9/2008

Szyby w nowoczesnych samochodach , Wiesław Wielgołaski, Świat Szkła - Szyby samochodowe II

Przyciemnianie szyb samochodowych a homologacja , Tadeusz Tarczoń, Świat Szkła - Szyby samochodowe II

Najnowsze tendencje na rynku klejów poliuretanowych do montażu szyb , Maciej Nawrot, Świat Szkła - Szyby samochodowe II

Wymagania jakościowe dla szyb samochodowych według normy amerykańskiej ANSI Z26.1 oraz norm w koncernach europejskich  , Tadeusz Tarczoń, Świat Szkła - Szyby samochodowe II 

Bezpieczeństwo w aucie , Świat Szkła - Szyby samochodowe II

Badania eksperymentalne różnych materiałów stosowanych w szkle laminowanym w charakterze przekładek , Bernhard Weller, Jan Wünsch, Kristina Härth, Świat Szkła - Szyby samochodowe II

 - Szyby samochodowe I , Wydanie Specjalne Świat Szkła 

 

 

Całość artykułu w wydaniu drukowanym i elektronicznym

 

inne artykuły o podobnej tematyce patrz Serwisy Tematyczne

 

więcej informacj: Świat Szkła 11/2011

 

 

 

 

 

 

01 chik
01 chik