Czytaj także -

Aktualne wydanie

2019 12 okladka

       Świat Szkła 12/2019

 

User Menu

 20191104-V1-BANNER-160x600-POL

  

facebook12

czytaj newsy Świata Szkła

- więcej szklanej architektury

 

Baztech

Miesięcznik Świat Szkła

indeksowany jest w bazie

czasopism technicznych

 

 

Wydanie Specjalne

 

Fasady przeszklone termika akustyka odpornosc ogniowa 2016

 

okna pasywne 2015a

 

Fotowoltaika w architekturze okladka

 

20140808Przegrody przeciwpozarowe

 

konstrukcje szklane

 

20140533 Konstrukcje przeszklone 2

 

katalog 2018 a

 

banner konferencja 04 2019

 RODO

20190820-BANNIERE-HALIO-750x100-1D-PL

 

Artykuły z ostatniego wydania miesięcznika Świat Szkła

Polskie wydanie Instrukcji RAL

Od września jest już w bieżącej sprzedaży polskie wydanie „Wytycznych do montażu okien i drzwi zewnętrznych”.   Ta, jak dotąd najbardziej komplementarna i wyczerpująca instrukcja RAL dla montażystów stolarki otworowej,   wydana przez ift Rosenheim,   jest już po polsku,  ...

WESTA FP od SO EASY SYSTEM spełnia nowe wymagania formalne dla systemów przeciwpożarowych.

31 października 2019 zakończył się okres przejściowy dla zharmonizowanych norm PN-EN-16034 i PN-EN-14351-1, w konsekwencji od 1 listopada 2019 normy te zaczęły obowiązywać producentów systemów ppoż. na terenie całej Unii Europejskiej. Wynikiem tego, dokumentem odniesienia do wprowadzenia do obrotu ...

Somfy z nagrodą World Building Innovation Award na międzynarodowych targach BATIMAT

W podparyskim Parc des Expositions de Villepinte odbyły się międzynarodowe targi BATIMAT, poświęcone innowacjom w branży budowlanej. Grupa Somfy, jako światowy lider automatyki domowej i inteligentnych systemów sterowań, w odpowiedzi na globalne wyzwania środowiskowe prezentuje Somfy® Air - nowy pr...

Dynamicznie przyciemniane szkło Halio w starym brukselskim dworcu Gare Maritime

Instalacja najbardziej zaawansowanego systemu zarządzania naturalnym światłem będzie częścią renowacji starych hal magazynowych brukselskiego dworca towarowego Gare Maritime.

Mała zmiana, wielki efekt – wymieniamy drzwi wewnętrzne

Drzwi wewnętrzne to ważny, lecz często niedoceniany element każdego domu. Pełnią one wiele różnych funkcji: zapewniają prywatność, poczucie bezpieczeństwa, pozwalają oddzielić poszczególne strefy wnętrza, dodają mu charakteru. Wymiana starych drzwi na nowe to sposób na metamorfozę domowej przestrz...

Targi Glass lustrem branży

Przez cztery dni szkło było głównym bohaterem spotkania branży. Jedyne w Polsce targi szklanego biznesu dobiegły końca. W Poznaniu, w trakcie GLASS 2019 można było nie tylko śledzić najnowsze trendy w przemyśle szklarskim, zobaczyć nowoczesne maszyny, ale także docenić walory szkła w architekturze w...

Ruszyły przygotowania do piątej edycji MONTERIADY

Gdzie można zobaczyć na żywo prawidłową instalację rozwiązań z zakresu stolarki budowlanej krok po kroku? Na Targach Budownictwa i Architektury BUDMA w Poznaniu, za sprawą MONTERIADY, którą od 2016 roku organizuje cyklicznie Związek POiD wraz z Partnerami. Już wkrótce, w 2020 roku, najnowsza odsłon...

Pilkington IGP zamyka wrocławski zakład

Firma NSG Group informuje, iż po szczegółowej analizie ekonomicznej podjęła decyzję o zamknięciu zakładu Pilkington IGP Sp. z. o.o. zlokalizowanego we Wrocławiu.

Bystronic glass i HEGLA za obopólnym porozumieniem kończą „Preferred Partnership”

Firma Glaston Corporation i HEGLA postanowiły zakończyć umowę współpracy z uwagi na zmianę warunków konkurencji. Umowa zawarta w 2012 roku między Bystronic Lenhardt GmbH, Conzzeta AG, HEGLA GmbH & Co. KG oraz LEWAG Holding AG wygaśnie z końcem 2019 roku.

Pomysły na wykorzystanie cienkiego szkła do zastosowań architektonicznych

Artykuł ten bada potencjał cienkiego szkła do zastosowań architektonicznych i raporty na temat dwóch koncepcji cienkiego szkła. Pierwsza dotyczy elastycznych i adaptujących się cienkich paneli szklanych, które mogą zmieniać swój kształt w odpowiedzi na czynniki zewnętrzne (np. warunki atmosferyczne)...

Szkło artystyczne w architekturze japońskiej. Część 5

Studium współczesnej japońskiej architektury szkła podjęli autorzy w tym piśmie w swoim artykule Kulisy architektury szkła w Japonii [1]. Zostało ono rozwinięte w artykułach: Nowa architektura szkła w Japonii • Budynki komercyjne [2], Budynki użyteczności publicznej [3], Stacje kolejowe [4], Termina...

Dachy przeszklone a bezpieczeństwo pożarowe – przykładowe realizacje Część 4

Poprzedzające ten artykuł opracowania dotyczyły: wymagań w zakresie odporności ogniowej dachów przeszklonych [1], rozwiązań dachów przeszklonych przeciwpożarowych o konstrukcji stalowej [2] oraz rozwiązań dachów przeszklonych o konstrukcji aluminiowej [3]. W tym opracowaniu przedstawiamy kilka real...

Szkło próżniowe (VIG) Praktyka, metody badań i propozycje stosowania

Przez kilka lat, na początku tysiąclecia, próżniowe szkło izolacyjne (VIG) mogło stać się produktem przyszłości.Po intensywnych staraniach producentów maszyn oraz jednostek badawczych w latach 2005-2014 temat ten został jednak zmarginalizowany w Europie.

Montaż okien w starym budynku. Praktyczne wskazówki dotyczące profesjonalnego projektowania i realizacji

Dobra jakość, użyteczność i funkcjonalność komponentów powoduje, że poszczególne elementy (profile, oszklenie, okucia itp.) działają jako system i są odpowiednie do zastosowania w konstrukcji okna. Jednak ostatnim ogniwem w jego „łańcuchu jakości” jest montaż, który decyduje, czy gwarantowane właśc...

Rośnie rynek ciepłych ramek

Rok 2019 powoli zbliża się do końca, a intensywnej pracy i spotkań zostało już niewiele. Jest to jednak czas pierwszych podsumowań, jak i wzmożonego planowania działań marketingowo-sprzedażowych na rok przyszły.

Nowy mostek izolacyjny do izolacji termicznej metalowych drzwi

Zacinanie się metalowych drzwi to zazwyczaj wina pogody. Kiedy świeci słońce, zewnętrzna powierzchnia drzwi się rozszerza. Jeśli natomiast na zewnątrz panuje zimno, drzwi wybrzuszają się do środka. Nowy profil izolacyjny insulbar, zgłoszony przez firmę Ensinger do opatentowania, pozwala zminimalizo...

Nowy stół do automatycznego rozkroju szkła płaskiego GLASS-SERWIS

Stół do automatycznego rozkroju służy do prostego cięcia gładkich tafli szkła oraz do wycinania kształtów z dużą szybkością i precyzją.   Maszyna może pracować w linii wraz z automatycznym stołem załadowczym i stołami łamiącymi. Na solidną konstrukcję maszyny składa się wytrzymała podstawa, n...

Sztuczna inteligencja (AI) automatyzuje test fragmentacji (spękania) szkła hartowanego

Test fragmentacji szkła hartowanego daje dobry wgląd w jakość procesu hartowania. Analiza fragmentacji jest sprawdzonym sposobem na potwierdzenie poziomu bezpieczeństwa szkła. Zasadniczo, gdy szkło hartowane termicznie pęka na mniejsze kawałki, jest to mniej niebezpieczne. W zależności od grubości s...

Na drodze cyfrowego rozwoju

Nowa linia do rozkroju Genius LM wspomagana przez centrum obróbcze Master 38.3, które od niedawna uruchomiono w firmie Lub-Glass, już podnoszą słupki wydajności tego producenta szkła z Motycza. Do końca roku park maszynowy firmy zasili jeszcze krawędziarka Rock 11. Wszystkie maszyny dostarcza MEKAN...

Jak przechowywanie szkła laminowanego wpływa na cięcie szkła

Powszechnie wiadomo, że laminowane szkło bezpieczne (LSG) jest materiałem wymagającym specjalnego procesu przetwarzania ze względu na swoją strukturę. Ale transport, właściwości miejsca zastosowanego do przechowywania, typ urządzeń stosowanych do przeładunku, wysokość temperatury i wilgotn...

Najnowsze maszyny od firmy CMS

CMS Glass Technology jest liderem w dziedzinie obróbki szkła płaskiego dzięki zaawansowanym technologicznie rozwiązaniom, takim jak centra obróbcze CNC pionowe i poziome, stoły do cięcia, krawędziarki i maszyny do zatępienia, systemy cięcia strumieniem wody etc. Dzięki tradycji i doświadczeniu hist...

Nie ma budownictwa bez badań materiałów budowlanych

Zakład Inżynierii Elementów Budowlanych (NZE) Instytutu Techniki Budowlanej wykonuje badania mechaniczne, wytrzymałości i szczelności lekkich przegród budowlanych (zewnętrznych i wewnętrznych), w tym badania: ścian osłonowych i działowych, elewacji wentylowanych, metalowych i warstwowych o...

Urządzenia do transportu i magazynowania szkła - przegląd 2019

(kliknij na tabele aby zobaczyć szczegóły oferty firmy)   

  • Polskie wydanie Instrukcji RAL

  • WESTA FP od SO EASY SYSTEM spełnia nowe wymagania formalne dla systemów przeciwpożarowych.

  • Somfy z nagrodą World Building Innovation Award na międzynarodowych targach BATIMAT

  • Dynamicznie przyciemniane szkło Halio w starym brukselskim dworcu Gare Maritime

  • Mała zmiana, wielki efekt – wymieniamy drzwi wewnętrzne

  • Targi Glass lustrem branży

  • Ruszyły przygotowania do piątej edycji MONTERIADY

  • Pilkington IGP zamyka wrocławski zakład

  • Bystronic glass i HEGLA za obopólnym porozumieniem kończą „Preferred Partnership”

  • Pomysły na wykorzystanie cienkiego szkła do zastosowań architektonicznych

  • Szkło artystyczne w architekturze japońskiej. Część 5

  • Dachy przeszklone a bezpieczeństwo pożarowe – przykładowe realizacje Część 4

  • Szkło próżniowe (VIG) Praktyka, metody badań i propozycje stosowania

  • Montaż okien w starym budynku. Praktyczne wskazówki dotyczące profesjonalnego projektowania i realizacji

  • Rośnie rynek ciepłych ramek

  • Nowy mostek izolacyjny do izolacji termicznej metalowych drzwi

  • Nowy stół do automatycznego rozkroju szkła płaskiego GLASS-SERWIS

  • Sztuczna inteligencja (AI) automatyzuje test fragmentacji (spękania) szkła hartowanego

  • Na drodze cyfrowego rozwoju

  • Jak przechowywanie szkła laminowanego wpływa na cięcie szkła

  • Najnowsze maszyny od firmy CMS

  • Nie ma budownictwa bez badań materiałów budowlanych

  • Urządzenia do transportu i magazynowania szkła - przegląd 2019

wlasna-instrukcja ift--baner do newslet-2019

 LiSEC SS Konfig 480x120

 

budma 2020 - 480x120

 

eurasia glass 480x100

 

 konferencja ICG 1c

Montaż drzwi przeciwpożarowych

Drzwi przeciwpożarowe są przeznaczone do zamykania otworów w przegrodach budowlanych stanowiących jednocześnie przegrodę ogniową. W położeniu zamkniętym powinny zapewniać uzyskanie deklarowanej skuteczności działania w zakresie odporności ogniowej. Duży, a często wręcz decydujący wpływ na tą skuteczność ma sposób montażu drzwi przeciwpożarowych. 

 

 

Ogólna charakterystyka drzwi przeciwpożarowych

 

Drzwiami przeciwpożarowymi określamy zespół drzwiowy składający się z ościeżnicy i skrzydła/skrzydeł, przewidziany do zapewnienia odporności ogniowej, w przypadku stosowania do zamknięcia stałych otworów w elementach oddzielających o określonej odporności ogniowej.

 

W ostatnich latach daje się zauważyć wyraźny wzrost wymagań dotyczących standardów wyposażenia budynków w różnego rodzaje zamknięć przeciwpożarowych. Łączy się to z prawidłowym montażem tych zamknięć, występujących głównie w postaci drzwi, zapewniających szybką i bezpieczną drogę ewakuacji. Drzwi przeciwpożarowe oprócz swoich funkcji czysto użytkowych powinny w sposób harmonijny komponować się z architekturą obiektu. Jednym z takich aspektów jest wprowadzenie przeszkleń w skrzydłach, które także zapewniają lepszą orientację w sytuacjach awaryjnych.

 

Dość często stosowanym rozwiązaniem konstrukcyjnym drzwi przeciwpożarowych są drzwi stalowe ze skrzydłem wykonanym z ocynkowanej blachy stalowej grubości 0,8÷1,5 mm, wzmocnione wewnątrz stosownymi płaskownikami. Wypełnienie skrzydła stanowi zazwyczaj wełna mineralna, a usytuowany w nim zamek jest obudowany obustronnie płytami gipsowo-kartonowymi typu GKB. Skrzydło może być przeszklone szybą ognioodporną w kształcie prostokąta lub koła o wymiarach nie większych, niż wynika to z dokumentu odniesienia, np. Krajowej Oceny Technicznej lub Aprobaty Technicznej.

 

W drzwiach przeciwpożarowych stosowane są głównie ościeżnice kątowe lub obejmujące, wykonane z ocynkowanej blachy stalowej, najczęściej o grubości od 1,5 mm do 2 mm.

 

Istotnym elementem prezentowanych drzwi jest odpowiednie uszczelnienie w postaci uszczelek pęczniejących, zamocowanych we wrębie skrzydła oraz uszczelek dociskowych chloroprenowych lub z EPDM, usytuowanych we wrębach ościeżnicy.

 

Zainstalowane w drzwiach przeciwpożarowych okucia (zawiasy, zamki, klamki z tarczami, samozamykacze) powinny być zaklasyfikowane jako ognioodporne (w czwartej pozycji kodu klasyfikacyjnego znajduje się cyfra „1”), przeznaczone do konkretnego typu drzwi (po stosownych badaniach ogniowych w określonej konfiguracji) oraz dostosowane do masy skrzydła i obciążeń eksploatacyjnych.

 

Przykładowe, dwuskrzydłowe stalowe drzwi przeciwpożarowe z przeszkleniem firmy Hörmann przedstawiono na fot. 1.

 

 

2018 01 34 1

Fot. 1. Drzwi przeciwpożarowe firmy Hörmann

 

 

Przepisy i wymagania

 

Podstawowym dokumentem prawnym określającym obowiązujące w Polsce wymagania dotyczące zagadnień budownictwa, w tym także związanych z bezpieczeństwem pożarowym, jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami). Określono w nim m.in. wymagania w zakresie odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego oraz zainstalowanych w nich drzwi. Ponadto podano, iż drzwi o wymaganej klasie odporności ogniowej powinny być zaopatrzone w urządzenie zapewniające samoczynne zamykanie otworu w razie pożaru.

 

Innym dokumentem z zakresu bezpieczeństwa pożarowego jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719). Rozporządzenie nie zawiera jednak żadnych, bezpośrednio odnoszących się do drzwi przeciwpożarowych wymagań.

 

Dodać jeszcze należy, iż w obu rozporządzeniach nie odniesiono się do problematyki montażu budowlanych wyrobów otworowych, w tym także drzwi przeciwpożarowych.

 

Wymagania odnoszące się bezpośrednio do drzwi przeciwpożarowych są w dość szczegółowy sposób przedstawione w europejskich dokumentach normalizacyjnych.

 

Norma PN-EN 16034:2014-11 Drzwi, bramy i otwieralne okna. Norma wyrobu, właściwości eksploatacyjne. Właściwości dotyczące odporności ogniowej i/lub dymoszczelności określa, niezależnie od materiału, wymagania eksploatacyjne związane z bezpieczeństwem, mające zastosowanie do wszystkich wyrobów przeciwpożarowych i/lub dymoszczelnych, przeznaczonych do stosowania w przegrodach ogniowych i/lub dymoszczelnych i/lub na drogach ewakuacyjnych. Do tych wyrobów zaliczono także drzwi rozwierane lub przesuwne, przeznaczone do zainstalowania na obszarach znajdujących się w zasięgu ludzi, których głównym zamierzonym zastosowaniem jest stworzenie bezpiecznego dostępu. Drzwi takie mogą być uruchamiane ręcznie lub napędem oraz otwierać się i samoczynnie zamykać w normalnym trybie działania albo normalnie utrzymywać się w położeniu otwarcia, ale samoczynnie zamykać w przypadku pożaru lub dymu. Powyższa norma jest dostępna jako zharmonizowana od dnia 1.11.2016 r., natomiast końcową datę okresu przejściowego określono na 1.11.2019 r.

 

 

(...)

Norma PN-EN 14600:2009 Drzwi, bramy i otwieralne okna o właściwościach odporności ogniowej i/ lub dymoszczelności. Wymagania i klasyfikacja zawiera wymagania i klasyfikacje niezbędne do wykazania właściwości dotyczących odporności ogniowej, dymoszczelności i trwałości funkcji zamykania budowlanych wyrobów otworowych, w tym drzwi. W normie zaznaczono, że wymagania dotyczące właściwości eksploatacyjnych tych wyrobów znajdują się w odpowiednich normach wyrobu np. PN-EN 14351-1+A1:2010 Okna i drzwi. Norma wyrobu, właściwości eksploatacyjne. Część 1: Okna i drzwi zewnętrzne bez właściwości dotyczących odporności ogniowej i/lub dymoszczelności. Ponadto znajduje się w niej zapis, iż wyroby, w tym drzwi, powinny mieć zdolność do osiągnięcia takiego położenia zamkniętego, aby w tym położeniu były zdolne do uzyskania deklarowanej skuteczności działania w zakresie odporności ogniowej.

 

Wspominana powyżej norma PN-EN 14351- 1+A1:2010 zawiera w zakresie montażu drzwi jedynie pkt. 6 „Dostawa, instalowanie, konserwacja i nadzór”, w którym przedstawiono wymaganie, iż producent powinien zapewnić informacje obejmujące wymagania montażowe i technikę montażu na budowie, ale tylko wtedy, gdy nie jest odpowiedzialny za instalowanie wyrobu.

 

Również w wymienionych powyżej europejskich dokumentach normalizacyjnych nie ma odniesienia do zagadnień montażu drzwi przeciwpożarowych na miejscu przeznaczenia oraz sprawdzania jakości tego montażu. Dodać także należy, że nie występują żadne krajowe dokumenty normalizacyjne dotyczące tej problematyki.

 

Istnieją jednak państwa, w których opracowano krajowe dokumenty normalizacyjne, regulujące zagadnienia związane z montażem drzwi przeciwpożarowych, jak np. Niemcy. Funkcjonują w nich co najmniej dwie normy: 

 

  • DIN 18093 Montaż drzwi przeciwpożarowych, 
  • DIN 18100 Otwory w ścianach na drzwi, określające wymogi odnoszące się do montażu tego typu drzwi.

 

Na te wymagania powołują się w swoich instrukcjach montażu niektórzy niemieccy producenci, do których należy przykładowo firma Hörmann. Zdefiniowane w tych instrukcjach normy DIN mają charakter fakultatywny, jednak z powodu braku jakichkolwiek wytycznych krajowych lub bardzo ograniczonych zapisów w normach PN, stanowią pewien „punkt odniesienia”.

 

Problem braku w Polsce stosownych dokumentów umożliwiających skuteczną kontrolę zainstalowanych w budynkach drzwi przeciwpożarowych był również tematem publikacji w prasie fachowej. W artykułach Problematyka prawidłowego odbioru wybranych oddzieleń przeciwpożarowych („Materiały Budowlane” 10/2014) i Prawidłowy odbiór przeszklonych drzwi przeciwpożarowych („Świat Szkła” 2/2015) autorstwa przedstawicieli Zakładu Badań Ogniowych Instytutu Techniki Budowlanej z Warszawy, analizowano istniejący stan w tym zakresie i proponowano nowe rozwiązania. Byłoby to wprowadzenie przepisów prawnych nakazujących przeprowadzenie w ramach odbioru kontrolnych badań odporności ogniowej losowo wcześniej wybranych drzwi przeciwpożarowych, w tym także sposobu zamocowania w ścianie.

 

Dodać należy, iż niektóre z wymagań związanych z instalowaniem drzwi przeciwpożarowych, zawarte są w udzielanych na te wyroby przez Instytut Techniki Budowlanej Aprobatach Technicznych, a od 1 stycznia 2017 r. Krajowych Ocenach Technicznych. Zazwyczaj podane są minimalne wymiary grubości poszczególnych rodzajów ścian, położenie punktów mocowania oraz parametry elementów mocujących ościeżnicę.

 

 

2018 01 35 1

Fot. 2. Zbyt duże wymiary otworu w ścianie w stosunku do drzwi

 

 

Technika montażu drzwi na budowie

 

Montaż/wbudowanie drzwi przeciwpożarowych na budowie/obiekcie powinien obywać się na podstawie technicznego projektu budowlanego zatwierdzonego w obowiązującym trybie, w sposób zgodny z instrukcją producenta, dostarczaną odbiorcom z każdą dostawą wyrobów. Instrukcja powinna uwzględniać wymienione już w niniejszej publikacji obowiązujące normy oraz przepisy.

 

Proces montażu drzwi na obiekcie z zasady składa się z następujących etapów: 

 

  • prace przygotowawcze, n montaż ościeżnicy, 
  • montaż okuć, 
  • regulacja końcowa.

 

Poniżej przedstawiono najczęściej stosowaną technikę montażu drzwi przeciwpożarowych, proponowaną w swoich instrukcjach przez czołowych producentów tych wyrobów.

 

Prace przygotowawcze

 

Pierwszą czynnością po dostarczeniu drzwi przeciwpożarowych na miejsce docelowego montażu jest sprawdzenie, czy mają tabliczkę znamionową z następującymi danymi: 

 

  • nazwa producenta, 
  • typ i klasa odporności ogniowej, 
  • nazwa i numer dokumentu odniesienia (Aprobata Techniczna/Krajowa Ocena Techniczna, zharmonizowana norma europejska), 
  • numer Certyfikatu stałości właściwości użytkowych, 
  • rok produkcji.

 

Brak takiej tabliczki czyni drzwi przeciwpożarowe wyrobem bezklasowym, który nie może być zainstalowany w miejscu wymagającym drzwi o określonej klasie odporności ogniowej.

 

Kolejnym krokiem jest sprawdzenie zgodności drzwi z zamówieniem, a szczególnie:

 

  • wymiarów, 
  • kierunku otwierania, 
  • kompletności (okucia, uszczelki itp.), 
  • ewentualnych uszkodzeń mechanicznych.

 

W przypadku stwierdzenia niezgodności, zazwyczaj zaleca się odstąpienie od montażu, do czasu ich usunięcia.

 

Następną ważną sprawą jest sprawdzenie rodzaju i konstrukcji ściany oraz jakości jej powierzchni, jak również wymiarów, w tym szczególnie otworu pod drzwi, a także odchyleń w pionie i poziomie. Parametry te oraz ich tolerancje powinny odpowiadać przewidzianym przez producenta drzwi przeciwpożarowych (w oparciu o stosowny dokument odniesienia). Przykładowo na fot. 2 przedstawiono sytuację, w której otwór w ścianie ma w stosunku do drzwi zbyt duże wymiary. Dodać tutaj należy, iż większość producentów drzwi zastrzega, aby ich montaż odbywał się dopiero po zakończeniu robót mokrych, szczególnie w zakresie tynków i posadzek. Bardzo istotna jest wysokość gotowej posadzki oraz znak orientacyjny jednego metra od jej poziomu zerowego.

 

Na podstawie analizy Aprobat Technicznych dotychczas wydanych przez Instytut Techniki Budowlanej w Warszawie stwierdzić należy, że drzwi przeciwpożarowe mogą być mocowane w ścianach: 

 

  • murowanych o grubości nie mniejszej niż 115 mm, 
  • betonowych lub żelbetowych o grubości nie mniejszej niż 100 mm, 
  • z betonu komórkowego o grubości nie mniejszej niż 175 mm, 
  • gipsowo-kartonowych z płyt GKF, o grubości nie mniejszej niż 100 mm i minimalnej klasie odporności ogniowej EI 60.

 

Montaż ościeżnicy

 

Szczegółowy sposób montażu ościeżnicy jest zależny od rodzaju materiału, z jakiego jest wykonana (drewno, stal, aluminium), sposobu mocowania do ściany (kotwy stalowe, łączniki rozporowe lub śrubowe), wyposażenia w próg lub bez progu oraz rodzaju uszczelnienia dolnej krawędzi skrzydła, np. przy pomocy tzw. uszczelki opadającej.

 

Ościeżnicę (z wymontowanym skrzydłem) należy ustawić w odpowiedniej pozycji w otworze drzwiowym, zapewniając jej właściwe wypoziomowanie, pion oraz właściwą „płaszczyznę montażową”. Całość powinna być ustabilizowana przy pomocy regulowanych rozpórek montażowych oraz klinów dystansowych. Nie są dopuszczalne jakiekolwiek (ponad podaną w instrukcji tolerancję) odchylenia w odniesieniu do zmierzonych długości, kątów, zwichrowań lub pofałdowań w płaszczyźnie ościeżnicy. Następnie w celu sprawdzenia prawidłowości montażu ościeżnicy należy założyć skrzydło i gdy ono nie przylega równomiernie we wszystkich miejscach (w tym celu najlepiej sprawdzić szczeliny montażowe pomiędzy skrzydłem a ościeżnicą), dokonać korekty na zawiasach. Po dokładnym ustawieniu ościeżnicy następuje jej zamocowanie do ściany w sposób zalecany przez producenta. W przypadku przyjęcia techniki mocowania przy pomocy łączników rozporowych, należy w pierwszej kolejności wywiercić stosowne otwory w murze poprzez znajdujące się już w ościeżnicy otwory. Wkręcając łączniki rozporowe, powinno się także skorygować ewentualne różnice pionu ościeżnicy. Na rys. 1 przedstawiono przykładowe sposoby mocowania ościeżnic, zawarte w instrukcjach montażu drzwi przeciwpożarowych firmy Hörmann.

 

 

2018 01 36 1

Rys. 1. Przykładowe sposoby mocowania ościeżnic zawarte w instrukcjach montażu firmy Hörmann

 

 

Bardzo ważną sprawą jest zachowanie wymiarów i liczby elementów mocujących ościeżnice oraz ich rozstawu, podanych w instrukcji montażu przez producenta, a wynikających z zapisów w Aprobacie Technicznej/ Krajowej Ocenie Technicznej. Niedopuszczalne jest (grozi to niespełnianiem wymagań danej klasy odporności ogniowej) zmniejszanie wymiarów i ilości punktów mocowania ościeżnicy, bądź też zwiększenie odległości pomiędzy nimi. Elementy mocujące powinny być dopuszczone do obrotu i stosowania, co potwierdza ich oznaczenie znakiem budowlanym B (aktualnie w oparciu o Krajową Ocenę Techniczną) lub oznakowaniem CE (w oparciu o Europejską Ocenę Techniczną). Zasady umiejscowienia elementów mocujących drzwi przeciwpożarowe przedstawiają producenci w swoich instrukcjach montażu, najczęściej w formie ilustrowanej, co przykładowo pokazano na rys. 2.

 

 

2018 01 36 2

Rys. 2. Sytuacje montażowe części ilustrowanej instrukcji montażu drzwi firmy Hörmann

 

 

Podkreślić należy, iż ościeżnice powinno się zamontować w sposób zapewniający takie rozłożenie sił, aby naprężenia w ścianie nie były przenoszone bezpośrednio na ten element drzwi.

 

Kolejną czynnością związaną z montażem drzwi przeciwpożarowych jest wypełnienie przestrzeni pomiędzy ościeżnicą a ścianą. Jest to bardzo istotne dla zapewnienia właściwej izolacyjności ogniowej jak i prawidłowego przenoszenia na ścianę naprężeń powstających podczas otwierania i zamykania drzwi. Wymienioną szczelinę (w tym wnętrze ościeżnicy) należy szczelnie wypełnić zaprawą, zazwyczaj mineralną na bazie cementu oraz otynkować. Niektórzy z producentów zalecają przestrzeń pomiędzy ościeżnicą a ścianą wypełnić pianką ognioochronną, a zewnętrzne strony ościeżnicy i ściany – specjalnym uszczelniaczem ognioochronnym. Zdarzają się jednak producenci umieszczający w swoich instrukcjach montażu uwagę, iż „nie jest zalecane montowanie drzwi na piankę przeciwpożarową, a bezwzględnie wymagane jest wypełnienie przestrzeni pomiędzy ścianą a ościeżnicą zaprawą”. Istotne jest, aby preferowany rodzaj montażu oraz sposób wypełnienia szczelin był jednoznacznie zdefiniowany w instrukcji montażu producenta. Zainstalowane rozpórki montażowe powinny być pozostawione na czas określony przez producenta zaprawy lub pianki, w celu ich zawiązania (stwardnienia) w trwały sposób. Również nie należy przez ten czas otwierać drzwi.

 

Montaż okuć

 

Skrzydła drzwi przeciwpożarowych dostarczanych na miejsce zamontowania nie mają najczęściej (ze względów transportowych) zainstalowanych niektórych okuć, jak samozamykacze, klamki, tarczki (szyldy) a niekiedy nawet zamków. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż wszystkie okucia drzwi przeciwpożarowych powinny być wprowadzone do obrotu z oznakowaniem CE lub znakiem budowlanym B, a ich przydatność do zastosowania w takich drzwiach potwierdzona cyfrą 1 w czwartej pozycji kodu klasyfikacyjnego.

 

Bardzo istotny jest prawidłowy montaż samozamykacza, gdyż drzwi jedynie w stanie zamkniętym stanowią skuteczne oddzielenie przeciwpożarowe. Przykład zdarzających się przypadków niewłaściwego montażu samozamykacza obrazuje fot. 3. Jeżeli drzwi są wyposażone w zawias sprężynowy, to należy sprężynę stosownie naciągnąć (nakręcić), aby skrzydło zamykało się samoczynnie. Takie rozwiązanie wymaga jednak konieczności częstego sprawdzania siły naciągu sprężyny, celem zapewnienia samoczynnego zamknięcia się drzwi po otwarciu o kąt około 30°.

 

 

2018 01 35 2

Fot. 3. Niewłaściwie zamocowany samozamykacz

 

 

Przy instalowaniu zamka oraz klamki z tarczkami należy upewnić się, czy wkładka izolująca kieszeń (zazwyczaj z płyty gipsowo-kartonowej GKF) zamka znajduje się we właściwym miejscu.

 

Do okuć zaliczane są także uszczelki (zgodnie z grupą norm PN-EN 12365 Okucia budowlane. Uszczelki i taśmy uszczelniające do drzwi, okien, żaluzji i ścian osłonowych), które odgrywają dużą rolę w spełnieniu kryteriów deklarowanej klasy odporności ogniowej. Dotyczy to szczególnie uszczelek pęczniejących, które po przekroczeniu określonej temperatury wielokrotnie zwiększają swoją objętość, zamykając wszelkie szczeliny na obwodzie skrzydła drzwi. Uszczelki należy odpowiednio przyciąć (z zasady powinny być zawsze trochę dłuższe, bo przy obniżeniu temperatury się kurczą) i ścisnąć, a następnie wkleić na obwodzie skrzydła i ościeżnicy we wskazane w instrukcji montażu miejsca.

 

Regulacja końcowa

 

Po wykonaniu wszystkich powyżej wymienionych prac montażowych należy przeprowadzić regulację końcową, zapewniającą prawidłową eksploatację drzwi przeciwpożarowych. W pierwszej kolejności sprawdza się odpowiednie dopasowanie skrzydła do ościeżnicy i występowanie luzu oraz jednakową szerokość szczelin pomiędzy nimi. W przypadku odchyleń należy dokonać stosownych regulacji na zawiasach. Ruch skrzydła drzwi powinien być płynny i odbywać się bez żadnych zacięć. Zainstalowany samozamykacz powinien przed samym zamknięciem drzwi lekko wyhamować, a następnie dociągnąć skrzydło do ościeżnicy.

 

 

Sprawdzanie jakości montażu

 

Odbiór drzwi przeciwpożarowych zainstalowanych w ścianach o określonej klasie odporności ogniowej najczęściej ogranicza się do potwierdzenia zgodności treści informacji zawartych w tabliczkach znamionowych z zapisami w dokumentach odniesienia (dotychczas w krajowych Aprobatach Technicznych lub Krajowych Ocenach Technicznych) oraz w Certyfikatach stałości właściwości użytkowych. Praktyka wykazuje, że jest to procedura daleko niewystarczająca do właściwej oceny prawidłowości wykonania i zamontowania w obiekcie tego typu wyrobów.

 

Prawidłowy odbiór drzwi będących przedmiotem niniejszej publikacji powinien przykładowo składać się z dwóch etapów: weryfikacji podstawowych parametrów drzwi (po potwierdzeniu prawidłowości zapisów w tabliczce znamionowej) oraz sprawdzeniu sposobu zamocowania w ścianie.

 

Sprawdzenie podstawowych parametrów

 

W pierwszej kolejności należy sprawdzić wymiary drzwi, które nie powinny wykraczać poza zakres zawarty w stosownym punkcie Aprobaty Technicznej/ Krajowej Ocenie Technicznej. Następnie weryfikacji należy poddać kształt drzwi, szczególnie elementy zewnętrzne ościeżnicy i skrzydła. Polega to na sprawdzeniu zgodności wykonania przylg, zamknięć labiryntowych, połączeń itp. z dokumentacją zawartą w Aprobacie Technicznej/Krajowej Ocenie Technicznej.

 

Kolejną czynnością powinno być określenie masy skrzydła, co jest pomocne do zweryfikowania zgodności wypełnienia zastosowanego w skrzydle drzwiowym. W Aprobacie Technicznej/Krajowej Ocenie Technicznej podane są charakterystyki materiałowe składników wypełnienia, w tym gęstość i grubość, co pozwala na wyliczenie przybliżonej masy skrzydła i porównanie z zamontowanym w odbieranych drzwiach. Jeżeli wystąpią istotne rozbieżności, istnieje podstawa do domniemania o niezgodności wypełnienia z zapisanym w powyżej wymienionych dokumentach odniesienia.

 

Niezwykle istotną rolę w spełnieniu kryteriów deklarowanej klasy odporności ogniowej drzwi przeciwpożarowych odgrywają uszczelki pęczniejące, stosowane praktycznie w każdych rozwiązaniach tego typu drzwi. Całkowity brak lub ubytki tych wyrobów są łatwe do sprawdzenia, jak również ich uzupełnienia poprzez doklejenie.

 

Także zastosowane w drzwiach przeciwpożarowych okucia mają znaczący wpływ na ich odporność ogniową w warunkach pożaru. Wymagane więc jest dokładne sprawdzenie rodzaju, ilości i miejsca zainstalowania poszczególnych okuć oraz zweryfikowania pod kątem ich oznakowania CE lub znakiem B, czyli zgodności z odpowiednią europejską normą wyrobu. Ponieważ omawiane drzwi stanowią barierę ogniową tylko w przypadku pełnego zamknięcia, sprawdzić należy prawidłowość działania samozamykaczy lub zawiasów sprężynowych.

 

Drzwi przeciwpożarowe niekiedy zawierają przeszklenia, co wymaga weryfikacji ich rodzaju, wymiarów (grubości, szerokości, wysokości i powierzchni) oraz sposobu mocowania. Zgodność zastosowanego przeszklenia z zapisami w Aprobacie Technicznej/ Krajowej Ocenie Technicznej dokonuje się poprzez odczyt odpowiednich oznaczeń w jednym z naroży szyby ogniowej i stosowne pomiary.

 

Sprawdzenie zamocowania

 

Drugim etapem odbioru, kończącym procedurę sprawdzania jakości montażu drzwi przeciwpożarowych na obiekcie, jest weryfikacja sposobu ich zamocowania w ścianie o określonej odporności ogniowej. Zasady zainstalowania danych drzwi, rodzaj ściany w jakiej powinny być zamocowane (szczególnie jej grubość, a często i gęstość), wymiary i ilość elementów mocujących ościeżnicę oraz ich rozstaw są podane w obejmującej wyrób Aprobacie Technicznej/Krajowej Ocenie Technicznej, a także w instrukcji montażu producenta. Pamiętać należy, iż w celu niedopuszczenia do zakwestionowania deklarowanej klasy odporności ogniowej odbieranych drzwi przeciwpożarowych, nie wolno pod żadnym pozorem zmniejszać wymiarów i ilości elementów mocujących ościeżnicę, bądź też zwiększać rozstaw pomiędzy punktami mocowania.

 

Bardzo ważną problematyką jest również sposób wypełnienia i wykończenia obwodowej szczeliny występującej pomiędzy ościeżnicą a ścianą. Należy zwrócić szczególną uwagę na szczelne wypełnienie całej przestrzeni przewidzianym w instrukcji materiałem oraz dokładne wykończenie, zazwyczaj poprzez otynkowanie.

 

Dodać jednak trzeba, iż przeprowadzenie wszystkich powyżej wymienionych sprawdzeń w sposób bezinwazyjny jest obecnie w praktyce nie do zrealizowania.

 

 

 

 inż. Zbigniew Czajka

Dariusz Potrzebski
Hörmann-Polska

 

 

Literatura

[1] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r.

[2] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 27.06.2010 r.

[3] Normy: PN-EN 16034:2014-11, PN-EN 14600:2009, PN-EN 14351-1+A1:2010, PN-EN 12365, DIN 18093, DIN 18100

[4] D. Izydorczyk, B. Sędłak, P. Sulik: Problematyka prawidłowego odbioru wybranych oddzieleń przeciwpożarowych, „Materiały Budowlane” 10/2014

[5] P. Sulik, B. Sędłak: Prawidłowy odbiór przeszklonych drzwi przeciwpożarowych, „Świat Szkła” 2/2015

[6] Z. Czajka: Drzwi przeciwpożarowe nie spełniające wymagań odporności ogniowej, „Świat Szkła” 6/2015

[7] Materiały informacyjne firm: Hörmann, Drumetall, Asturmadi, Interdoor

 

 

 

Całość artykułu w wydaniu drukowanym i elektronicznym 
Inne artykuły o podobnej tematyce patrz Serwisy Tematyczne 
Więcej informacji: Świat Szkła 01/2018

 

 

 

Czytaj także --

  

20130927przycisk newsletter

  

 

 

01 chik
01 chik
         
Zamknij / Close [X]