Czytaj także -

Aktualne wydanie

2019 10 oladka

       10/2019

 

20190444Swiat-Szkla-V4B-BANNER-160x600-PLEDG Swiat Szkla Skyscraper 160x600 BAU OK

EDG Swiat Szkla Skyscraper 160x600 BAU OK 

 

facebook12

czytaj newsy Świata Szkła

- więcej szklanej architektury

 

Baztech

Miesięcznik Świat Szkła

indeksowany jest w bazie

czasopism technicznych

 

 

Wydanie Specjalne

 

Fasady przeszklone termika akustyka odpornosc ogniowa 2016

 

okna pasywne 2015a

 

Fotowoltaika w architekturze okladka

 

20140808Przegrody przeciwpozarowe

 

konstrukcje szklane

 

20140533 Konstrukcje przeszklone 2

 

katalog 2018 a

 

banner konferencja 04 2019

 RODO

heroal 2018 Banner C50VSZ 750x150 PL mit-Rahmen1 

Artykuły z ostatniego wydania miesięcznika Świat Szkła

5 kroków do wyznaczenia wartości współczynnika Ψ liniowych mostków cieplnych z nowym kalkulatorem od Schöck

Nowy kalkulator liniowych mostków cieplnych od Schöck jest już dostępny! Dzięki rozwiązaniu wiodącego producenta łączników termoizolacyjnych możliwe jest profesjonalne obliczanie parametrów z zakresu fizyki budowli dla balkonów, attyk i balustrad.

Grupa VELUX przystępuje do grona sygnatariuszy Karty Różnorodności

Podczas VI Ogólnopolskich Dni Różnorodności - 23 maja b.r., Grupa VELUX podpisała deklarację o przystąpieniu do Karty Różnorodności. Tym samym Grupa potwierdziła, jak duże znaczenie w strategii firmy ma przeciwdziałanie dyskryminacji w miejscu pracy i otwartość na różnorodność. Promotorem i opiekune...

Uroczyste otwarcie piątej huty szkła float firmy EUROGLAS

Uroczyste otwarcie najnowszej linii float odbyło się 08.05.2019 w Ujeździe (Polska). Produkcja już działa na pełnych obrotach, zaledwie trzy miesiące po uruchomieniu nowego pieca do topienia.Harmonogram budowy projektu był bardzo ambitny w zakresie planowania i wdrażania. Umożliwiło to rozpalenie pi...

Park 49 w Göteborgu razem z marką WICONA stawiają naciska na zrównoważony rozwój.

Ten spektakularny budynek składający się z 10-piętrowej części biurowej oraz z 5-piętrowego skrzydła, powstał w sąsiedztwie zielonego symbolu miasta - The Garden Society of Gothenburg. Park 49 charakteryzują trzy słowa - woda, zieleń i zrównoważony rozwój. Marka WICONA jest dostawcą systemów fasadow...

Programy komputerowe w przemyśle szklarsko-okiennym - przegląd

(kliknij na tabele aby zobaczyć szczegóły oferty firmy)   

Mocowania punktowe szkła - przegląd

(kliknij na tabele aby zobaczyć szczegóły oferty firmy)   

Dwukrawędziarki poziome serii HE500 model 2019

Firma Q-GlassTech ze Zblewa już od kilku lat jest wyłącznym dealerem włoskiego producenta maszyn do obróbki szkła. Firma BAVELLONI, której maszyny z powodzeniem sprzedawane są na terenie naszego kraju, jest światowym liderem w dziedzinie produkcji maszyn służących szeregu firmom do obróbki szkła pła...

Przemysł szklarski 4.0 zaczyna się w biurze

Wiele przedsiębiorstw nadal kojarzy ideę Przemysłu 4.0 wyłącznie z cyfryzacją w obrębie hali produkcyjnej. To zrozumiałe, ponieważ perspektywa komunikujących się ze sobą cyfrowo maszyn, robotyzacja i filozofia predykcyjnego utrzymania ruchu (ang. predictive maintenance – PdM) jest kluczowa dla praw...

Bądź aktywny – zapobiegaj uszkodzeniom szkła

Program WINTHS powiększa rodzinę programów SommerGlobal SommerGlobal, specjalistyczne oprogramowanie do obliczania szkła od firmy Sommer Informatik GmbH z Rosenheim, zostało teraz rozszerzone o „WINTHS”, dodatkowy program do obliczania wpływu warunków klimatycznych działających na tafle szkła z uwz...

Inwestycja w LogiKal i oszczędność etatów w kontekście Przemysłu 4.0

XXI wiek to dla przemysłu czas przełomowy. Zmiany cywilizacyjne w strukturze społecznej, gospodarczej, technologicznej, które zachodziły od zawsze, nabrały niespotykanego dotąd tempa. Ta prędkość przemian oraz ich ilość przyczyniają się do tego, że żadne przedsiębiorstwo, a w szczególności produkcyj...

Brak monterów stolarki budowlanej

Na rynku pracy pogłębiają się trudności z rekrutacją odpowiednich pracowników. W porównaniu do roku 2018 ilość profesji deficytowych, a więc takich, w których ofert pracy będzie więcej niż pracowników chętnych do jej podjęcia i spełniających kryteria rekrutacyjne wzrósł z 16% do 19%, a tendencja ta ...

Najlepsze uszczelnienie krawędzi szyby zespolonej

W obliczu coraz wyższych wymagań w zakresie efektywności energetycznej elewacji szklanych coraz bardziej zyskuje na znaczeniu uszczelnienie krawędzi szyb zespolonych, a w szczególności w układach trzyszybowych i przeszkleniach strukturalnych. Podczas gdy optymalizacja wartości współczynnika U szkła ...

Uszczelki stosowane w oknach

Właściwie dobrane i usytuowane w oknach uszczelki gwarantują zachowanie odpowiedniej izolacyjności termicznej, wpływającej na zmniejszenie strat energii cieplnej w budynkach. Jednocześnie zabezpieczają przed możliwością wnikania wilgoci i hałasu oraz ograniczają nadmierną infiltrację powietrza w pom...

Dobre okno – dobra izolacja akustyczna

Często argumentem decydującym o wyborze okna jest ochrona akustyczna, jaką ono zapewnia. To cecha szybciej i łatwiej odczuwalna przez użytkowników, niż na przykład izolacyjność cieplna. Obecnie producenci okien kładą duży nacisk na jak najlepszą izolację dźwiękową. Elementy, które wpływają na ten p...

Typowe wady okien z szybami zespolonymi

Minimalizacja zapotrzebowania na energię, zwłaszcza na energię dla celów grzewczych, powoli staje się jednym z najbardziej istotnych elementów polityki zrównoważonego rozwoju. Dlatego też w wielu krajach od lat podejmowane są działania mające zracjonalizować wykorzystanie energii. 

Ulepszanie projektowania giętych szyb zespolonych

Zakrzywione szyby zespolone, formowane przez gięcie na gorąco szkła float (odpuszczonego) i hartowanie lub gięcie metodą „slump” (opadanie ogrzanego szkła w formie i dostosowywanie się do jej zakrzywionego kształtu), oferują odważny wyraz architektury, przejrzystość i efektywność energetyczną. Poni...

Szkło artystyczne w architekturze japońskiej. Część 4

Studium współczesnej japońskiej architektury szkła podjęli autorzy w tym piśmie w swoim artykule Kulisy architektury szkła w Japonii [1]. Zostało ono rozwinięte w artykułach: Nowa architektura szkła w Japonii • Budynki komercyjne [2], Budynki użyteczności publicznej [3], Stacje kolejowe [4], Termina...

Siedziba Pivexin Technology. Spójna fasada dla złożonego budynku

Zaprojektowany przez katowicką pracownię MUS Architects budynek firmy Pivexin Technology w Babicach koło Raciborza, jest prostym, a jednocześnie spójnym i pięknym obiektem, łączącym różne funkcje i skalę. Kluczowym elementem projektu jest wyrazista, ciemna fasada, zbudowana w oparciu o kontrast pomi...

Czy szkło może pomóc ograniczyć zmiany klimatu?

8 października 2018 r. Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu opublikował sprawozdanie specjalne w sprawie globalnego ocieplenia. Według raportu ograniczenie globalnego ocieplenia wymagałoby „szybkich i dalekosiężnych” zmian w ziemi, energetyce, przemyśle, budynkach, transporcie i miastach. Od czasu...

James O’callaghan zdobywcą Nagrody Jormy Vitkala w 2019 roku (The 2019 JORMA VITKALA AWARD OF MERIT)

Podczas Glass Performance Days (GPD) w 2017 r. wręczono po raz pierwszy Nagrodę Jormy Vitkala, która jest wyrazem uznania za indywidualny wkład w rozwój branży szklarskiej. Nagroda została wręczona samemu Jormie Vitkali jako pierwszemu odbiorcy na imprezie z okazji 25. rocznicy GPD.

HEGLA przejmuje większościowy udział w TAIFIN Glass Machinery Oy

Niemiecka Grupa HEGLA podaje do wiadomości, że 5 września 2019 w miejscowości Nokia, w Finlandii, z dotychczasowymi akcjonariuszami firmy TAIFIN Glass Machinery Oy podpisana została umowa kupna-sprzedaży większości kapitału akcyjnego. HEGLA przejmuje 51% udziałów spółki TAIFIN, która w przyszłości b...

20 lat TS Polska

28 czerwca, w nowej siedzibie firmy TS Polska w Radomiu, odbyła się konferencja prasowa oraz dzień otwarty z okazji 20-lecia firmy. Firma ta jest jednym z najbardziej cenionych producentów konstrukcji aluminiowych na polskim rynku. Jej główną ofertę stanowią elementy do budowy ogrodów zimowych TS Al...

Zanim kupisz maszynę, przetestuj ją w showroomie MEKANIKI

Gdzie mieści się największe centrum pokazowe na świecie, w którym mógłbyś przetestować produkcję swoich wyrobów szklarskich na najnowocześniejszych maszynach? Całkiem niedaleko – w nowootwartej hali TekLab w Warszawie.

Arena szklanych trendów

Nie ma drugiego miejsca w Polsce prezentującego tak szeroką ofertę nowoczesnych maszyn, urządzeń i akcesoriów stosowanych w przemyśle szklarskim. Na targach GLASS w Poznaniu spotkają się producenci, dystrybutorzy i beneficjenci tych rozwiązań. Nie zabraknie też aspektu wizualnego. Szkło to wyjątkowo...

Vitrum 2019: IG-line Integrated Insulating Gas Measurement

Sparklike Oy is proud to introduce the new turnkey.  Sparklike Online™ system that allows IG-line integrated and non-destructive measurement of gas concentration of triple and double glazed insulating glass units, also through coatings and laminated glasses. Like other Sparklike gas analyzers, ...

Complete Solution for Digital Glass Printing by Ferro at Vitrum 2019, Milan Italy, October 1-4

Ferro, together with its digital glass printing subsidiary Dip-Tech, is pleased to present at Vitrum 2019, in Hall 7, Stand N07 P10. The joint booth will showcase the latest solutions that enhance digital glass printing abilities for customers across multiple industries.

Eurotech at Blechexpo 2019: Cutting-Edge Products Reinterpreted

Eurotech implements standardised and customised handling and transport solutions in the field of vacuum technology. With three brand new products, Eurotech will demonstrate its competence at the international trade fair for sheet metal processing, the Blechexpo, from November 5 to 8.

KE USA & BAT USA at IFAI EXPO 2019: Italian Design in Orlando, Florida

From October 2nd – 4th 2019, KE USA and BAT USA will be the ambassadors of Italian design in Orlando, Florida for the upcoming IFAI Expo 2019.The IFAI show is the international textile industry fair that annually gathers thousands of vendors and visitors to present the new trends in the textile indu...

Scaling Thin Glass Use to the Architectural World

Thin glass is the product of choice for electronic device displays. This glass is commonly expensive aluminosilicate glass whose properties are significantly enhanced when subjected to chemical tempering. AGC recently developed a special glass composition (commercial name Falcon glassTM) that can be...

  • 5 kroków do wyznaczenia wartości współczynnika Ψ liniowych mostków cieplnych z nowym kalkulatorem od Schöck

  • Grupa VELUX przystępuje do grona sygnatariuszy Karty Różnorodności

  • Uroczyste otwarcie piątej huty szkła float firmy EUROGLAS

  • Park 49 w Göteborgu razem z marką WICONA stawiają naciska na zrównoważony rozwój.

  • Programy komputerowe w przemyśle szklarsko-okiennym - przegląd

  • Mocowania punktowe szkła - przegląd

  • Dwukrawędziarki poziome serii HE500 model 2019

  • Przemysł szklarski 4.0 zaczyna się w biurze

  • Bądź aktywny – zapobiegaj uszkodzeniom szkła

  • Inwestycja w LogiKal i oszczędność etatów w kontekście Przemysłu 4.0

  • Brak monterów stolarki budowlanej

  • Najlepsze uszczelnienie krawędzi szyby zespolonej

  • Uszczelki stosowane w oknach

  • Dobre okno – dobra izolacja akustyczna

  • Typowe wady okien z szybami zespolonymi

  • Ulepszanie projektowania giętych szyb zespolonych

  • Szkło artystyczne w architekturze japońskiej. Część 4

  • Siedziba Pivexin Technology. Spójna fasada dla złożonego budynku

  • Czy szkło może pomóc ograniczyć zmiany klimatu?

  • James O’callaghan zdobywcą Nagrody Jormy Vitkala w 2019 roku (The 2019 JORMA VITKALA AWARD OF MERIT)

  • HEGLA przejmuje większościowy udział w TAIFIN Glass Machinery Oy

  • 20 lat TS Polska

  • Zanim kupisz maszynę, przetestuj ją w showroomie MEKANIKI

  • Arena szklanych trendów

  • Vitrum 2019: IG-line Integrated Insulating Gas Measurement

  • Complete Solution for Digital Glass Printing by Ferro at Vitrum 2019, Milan Italy, October 1-4

  • Eurotech at Blechexpo 2019: Cutting-Edge Products Reinterpreted

  • KE USA & BAT USA at IFAI EXPO 2019: Italian Design in Orlando, Florida

  • Scaling Thin Glass Use to the Architectural World

 LiSEC SS Konfig 480x120

 

 GP19-480x105px

 

 GLASS 480X120

 

Elementy wyposażenia budynków inteligentne, bezpieczne, niezawodne. Część 2

Napędy mechaniczne zawsze wiążą się z elementem ryzyka dla ich użytkowników. A nikt nie życzy sobie tego, by poruszające się elementy wyposażenia budynku przytrzasnęły mu palec lub spowodowały inne obrażenia.

 

Toteż wytwórcy muszą produkować swoje „maszyny” w taki sposób, by były one bezpieczne. Oznacza to, że wytwórcom nie wolno ograniczyć się tylko i wyłącznie do wymagań wymienionych w przepisach o wyrobach budowlanych. Ich produkty muszą również spełniać wymagania określone dyrektywą o maszynach i urządzeniach.

 

 

 

 2019 04 41 1

Il. 9. Ułożenie kabli i punkty przesyłowe domowej instalacji elektrycznej stanowią ważne aspekty projektowania (źródło: Wytyczne ift EL-01)

 

 

 

 Projekt, bezpieczeństwo użytkowania oraz oznakowanie CE

W przypadku elementów wyposażenia budynków posiadających podzespoły elektryczne należy koniecznie wziąć również pod uwagę kilka aspektów praktycznych, jak na przykład:
- konieczność zapewnienia możliwości – poprzez zamontowanie klap rewizyjnych – dostępu do podzespołów elektrycznych (kabli, sterowników, czujników, itp.) w celu ich kontroli, a w razie potrzeby także wymiany;
- planowanie długości kabli biegnących do gniazd przyłączeniowych;
- ustalanie trasy przebiegu kabli w taki sposób, by biegły one w zabezpieczających je kanałach oraz były pozbawione zapętleń i nie ocierały się o ostre krawędzie;
- przestrzeganie dopuszczalnych promieni gięcia kabli;
- unikanie sytuacji, w których w wyniku przemieszczeń w kablach mogłyby powstawać naprężenia rozciągające (projektowanie ruchomych punktów przesyłowych);
- zabezpieczenie wszystkich części i podzespołów elektrycznych przed wpływem wilgoci (np. w postaci kondensatu pary wodnej);
- planowanie prac związanych z transportem i montażem.

 

Informacje pomocne w tych kwestiach zamieszczono w opracowanych przez Instytut Techniki Okiennej Rosenheim (Institut für Fenstertechnik ift Rosenheim).  wytycznych EL-01 Elektronika w oknach, drzwiach i fasadach.


Firmy projektowo-budowlane, architekci oraz jednostki przystępujące do przetargów muszą określić wymagania odnoszące się do zarówno elektrycznych podzespołów wyposażenia budynków, jak i punktów przesyłowych oraz interfejsów pomiędzy podsystemami różnych rodzajów – a zwłaszcza niezbędne środki ochrony i zabezpieczenia.

 

Obowiązek ten obejmuje również współpracę z klientem, kompetentnymi organami oraz firmami ubezpieczeniowymi oferującymi ubezpieczenia od wypadków w sektorze komercyjnym oraz publicznym.

 

Z tego też względu oferty przetargowe związane z elektrycznymi podzespołami okien, drzwi oraz fasad powinny uwzględniać następujące aspekty:
- wymagania związane z eksploatacją, oceną ryzyka oraz środkami zabezpieczającymi;
- wymagania techniczne stawiane wymienionym podzespołom oraz ich charakterystykę techniczną;
- długość kabli oraz zastosowanie kanałów kablowych;
- określenie interfejsu do „elektrycznego” podsystemu łączeniowo-komunikacyjnego;
- usytuowanie gniazda przyłączeniowego oraz podzespołów elektrycznych;
- przyłączone odbiorniki pobierające energię elektryczną.

 

2019 04 41 2

Il. 10. Świadectwo przyznania oznakowania CE oraz deklaracji zgodności – dotyczy wyposażonego w napęd okna spełniającego wymagania normy EN 14351-1 oraz dyrektywy o maszynach i urządzeniach (przykłady obu dokumentów)

 

Prawo budowlane oraz oznakowanie CE
Elementy wyposażenia budynków zawierające podzespoły elektryczne i elektroniczne stanowią produkty pochodzące z dwóch różnych „światów”.

 

Z punktu widzenia bowiem uregulowań dotyczących produktów budowlanych muszą one spełniać wymagania odpowiedniej normy lub norm odnoszących się do danego produktu, a niezależnie od tego muszą spełniać wymagania określone dyrektywą 2006/42/EG o maszynach i urządzeniach.

 

W odniesieniu do okien zastosowanie ma norma EN 14351-1, podczas gdy norma EN 14351-2 (uwaga: jeszcze nie zharmonizowana) ma zastosowanie do drzwi wewnętrznych.

 

Z kolei norma EN 13241-1 wraz z normą EN 12453 dotyczą bezpieczeństwa użytkowania bram, a norma EN 13659 odnosi się do zewnętrznych elementów zamykających (rolety żaluzjowe, żaluzje weneckie, itp.). Normy te obejmują tzw. „klasyczne” właściwości – takie, jak izolacja cieplna oraz akustyczna, przenikalność powietrza, odporność na zacinający deszcz, zabezpieczenia przeciwwłamaniowe, przepuszczalność światła.

 

W odniesieniu do wyposażonych w napęd drzwi przesuwnych i obrotowych, chowanych drzwi przesuwnych oraz składanych drzwi skrzydłowych zastosowanie mieć będzie norma EN 16361 (po zakończeniu procesu harmonizacji), w której omówiono również badania kompatybilności elektromagnetycznej.

 

Kwestie badania i oceny bezpieczeństwa użytkowania elementów mechanicznych i elektrycznych drzwi wyposażonych w zespoły napędowe (zagrożenia, niebezpieczne sytuacje i zdarzenia) omawia norma EN 16005.

 

Norma ta jednakże nie obejmuje wyrobów wyposażonych w bezprzewodowe układy sterowania oraz drzwi na drogach ewakuacyjnych.

 

W przypadku tych produktów należy przestrzegać wymagań określonych normą EN 13637, a w Niemczech również Wytycznych w sprawie elektrycznych mechanizmów ryglujących drzwi dróg ewakuacyjnych. Ponieważ nie ma odrębnych norm zawierających uregulowania odnoszące się ściśle do bezpieczeństwa użytkowania okien wyposażonych w napędy, Instytut Techniki Okiennej Rosenheim oraz Zrzeszenie Producentów Okien i Fasad T.z.2) opracowały arkusz charakterystyki technicznej KB 01. Deklaracje zgodności są wystawiane a znak CE przyznawany zgodnie z wymogami dyrektywy o maszynach i urządzeniach oraz normy odnoszącej się do konkretnego produktu.

 

W toku postępowania należy koniecznie odróżniać maszyny i urządzenia kompletne od niekompletnych. Pod pojęciem kompletnej maszyny należy rozumieć znajdujący się w stanie zmontowanym, w pełni funkcjonalny i posiadający napęd produkt (drzwi, brama lub okno wyposażone w napęd, czujniki i sterownik) względnie gotowy do montażu i w pełni funkcjonalny zespół – na przykład okno z napędem oraz sterownikiem.

 

Maszyna niekompletna natomiast nie może wykonywać żadnej wymagającej napędu funkcji z powodu braku jakiegoś podzespołu – przykładem mogą tu być zespoły napędowe lub okno z napędem lecz bez sterownika.

 

Certyfikaty nadające prawo do oznakowania CE wydawane są przez jednostki zajmujące się dystrybucją elementów wyposażenia budynków z napędami, a także dokonywaniem ich istotnych przeróbek lub modyfikacji i ponownym wprowadzaniem ich na rynek w celu dystrybucji. Znakiem tym oznacza się również kompletne wyroby zbudowane z kilku elementów składowych (wypełnienie drzwi/bram, ościeżnice, napędy, itp.), które są łączone w jedno funkcjonalne urządzenie na miejscu jego eksploatacji. Znakiem CE może również oznakować montażysta wówczas, kiedy wprowadza on zmiany w danym produkcie względnie wtedy, gdy montuje funkcjonalny element wyposażenia budynku z kilku złożonych produktów, pochodzących od różnych wytwórców (układ napędowy, sterownik, czujnik, itp.).

 

W takiej sytuacji odpowiedzialność za przedstawienie wszystkich dokumentów spoczywa również na montażyście, który – w oparciu o wzór świadectwa WE dla produktów budowlanych (na ogół pochodzi ono od wytwórcy napędu) – oznacza dany produkt znakiem CE i wypuszcza go na rynek.

 

Z punktu widzenia jakości i bezpieczeństwa jest rzeczą zalecaną, by wytwórcy dostarczali kompletne maszyny i urządzenia wraz ze szczegółowymi instrukcjami montażu i obsługi oraz sami montowali swe produkty (lub by były one montowane pod ich nadzorem).

  

Tabela 3. Opis klas ochrony (źródło: arkusz danych EuroWindoor KB.01, tablica 4 [12])

2019 04 41 3tab

 

 

(...)

 

(...)

 

Ocena zagrożeń
W rozumieniu przepisów dyrektywy o maszynach i urządzeniach 2006/42/EC (EN 16005) wyposażenie drzwi w elektryczny napęd przekształca je w „maszynę”, co pociąga za sobą konieczność oceny zagrożeń związanych z ich obsługą oraz zdefiniowania środków, które pozwolą na zapobieganie tym zagrożeniom lub ich eliminację.

 

Wypadki są powodowane różnorakimi przyczynami; zazwyczaj należą do nich:
- niewystarczająca świadomość istnienia zagrożeń spowodowana brakiem informacji lub odpowiedniego oznakowania – co prowadzi do nieprawidłowej eksploatacji urządzeń przez ich użytkowników;
- niewłaściwe przeprowadzenie analizy i oceny zagrożeń przed przystąpieniem do produkcji;
- błędy popełnione podczas montażu i w trakcie wykonywania prac konserwacyjnych;
- słaba odporność na uszkodzenia urządzeń i czujników zabezpieczających;
- wadliwa konserwacja oraz brak specjalistycznego doświadczenia podczas sprawdzania bezpieczeństwa obsługi urządzeń przez ich użytkowników oraz przez personel serwisowy.

 

2019 04 41 4

Il. 11. Procedury analizy i oceny zagrożeń (źródło: Pilz GmbH & Co. KG)

 

Metody unikania zagrożeń mechanicznych (przygniecenie, skaleczenie, uderzenie oraz wciągnięcie) i elektrycznych (zwarcie, zagrożenia elektromagnetyczne oraz elektrostatyczne, a także ryzyko pożaru spowodowanego łukiem elektrycznym lub promieniowaniem termicznym) przedstawiono w normie EN 16005 w formie omówienia odpowiednich środków zabezpieczających.

 

Istnienie tych zagrożeń uzasadnia konieczność przygotowania przez wytwórcę danego elementu wyposażenia budynku analizy ich istoty oraz ich oceny z punktu widzenia eksploatacji takiego elementu.

 

Należy przy tym również pamiętać o tym, że wytwórca układu napędowego oraz innych podzespołów elektrycznych obowiązany jest dostarczyć wyniki badań oraz świadectwa względnie atesty dotyczące zarówno bezpieczeństwa pracy urządzeń elektrycznych, jak i bezpieczeństwa obsługi danego elementu jako całości.


Pełną listę przyczyn i konsekwencji istnienia zagrożeń, w tym również niebezpiecznych sytuacji i zdarzeń zamieszczono w załączniku J do normy EN 16005. Pomocne jest tutaj wyszczególnienie środków zabezpieczających w zależności od konkretnej klasy ochrony zamieszczone w opracowanym przez Zrzeszenie Producentów Okien i Fasad arkuszu danych KB02.

 

Tabela 4. Schemat ustalania klasy ochrony (Źródło: KB.01 [12])

2019 04 41 5

 Położenie zabudowy E1 – E2
E1 – niskie ryzyko: wysokość montażu dolnej krawędzi ramy okiennej ponad górną krawędzią podłogi nie mniejsza niż 2,5 m; uniemożliwienie dostępu poprzez montaż „na stałe”; wbudowane elementy osprzętu lub parapety okienne, okna (okna oddymiające) zgodnie z wymogami normy EN 12101-2, bez funkcji wentylacji.
E2 – ryzyko podwyższone: wysokość montażu dolnej krawędzi ramy okiennej ponad górną krawędzią podłogi mniejsza niż 2,5 m oraz swobodny dostęp do okna.
Przeznaczenie pomieszczenia
N1 – niskie ryzyko: pomieszczenia przeznaczone do celów komercyjnych i wykorzystywane przez przeszkolonych użytkowników (np. biura, pomieszczenia przemysłowe);
N2 – ryzyko średniego stopnia: pomieszczenia mieszkalne zajmowane przez użytkowników, którzy przeszli instruktaż względnie takie, które w opinii użytkowników stanowią miejsca, gdzie zagrożenia mogą zostać lub są objęte kontrolą;
N3 – wysokie ryzyko: pomieszczenia, w jakich stale przebywają osoby, które nie przeszły żadnego instruktażu (np. sklepy, sale konferencyjne, obiekty sportowe, itp.);
N4 – bardzo wysokie ryzyko: pomieszczenia, w jakich stale przebywają osoby potrzebujące opieki (np. przedszkola, szkoły, szpitale, domy seniora, placówki opiekuńcze, itp.);
Obsługa
S0 – bardzo niskie ryzyko: sterowanie ręczne bez autopodtrzymania z wizualną kontrolą wszystkich okien (czuwak, stacyjka z kluczykiem, itp.);
S1 – niskie ryzyko: sterowanie ręczne z autopodtrzymaniem oraz z wizualną kontrolą wszystkich okien (np. użycie przełącznika);
S2 – ryzyko podwyższone: sterowanie automatyczne (np. sterowanie uzależnione od opadów deszczu i/lub siły parcia wiatru, automatyzacja budynku) lub sterowanie ręczne (np. wiatr, deszcz) bez kontaktu wzrokowego (np. pilot zdalnego sterowania) z żadnym z okien.  

 

Architekt powinien wspólnie z wytwórcą określić niezbędne środki zabezpieczające. Opracowana wspólnie przez Instytut Techniki Okiennej Rosenheim oraz Zrzeszenie Producentów Okien i Fasad i wydany przez to Zrzeszenie arkusz danych KB01 „Okna wyposażone w napęd” również zawiera pomocne informacje.

 

W konsekwencji analizy i oceny zagrożeń oraz w celu zapewnienia bezpieczeństwa obsługi urządzenia można z zasady zastosować następujące środki zabezpieczające:

- dotykowe (sensoryczne) urządzenia zabezpieczające wykorzystywane w postaci wrażliwych na nacisk mat lub listew zabezpieczających, umieszczanych w pobliżu miejsc stwarzających ryzyko przytrzaśnięcia, względnie doznania skaleczeń. Wykładziny i listwy naciskowe muszą być zaprojektowane w taki sposób, by spełniały wymagania normy EN 12978, podczas gdy zabezpieczające maty i płytki naciskowe muszą spełniać wymagania normy EN 1760-1;

- bezstykowe urządzenia zabezpieczające, których czujniki zgodnie z normą EN ISO 13849-1 (promieniowanie podczerwone, fale świetlne oraz fale radiowe wykorzystywane w radiolokacji) kontrolują całą szerokość skrzydła, wystarczająco wcześnie wykrywają ruch w niebezpiecznej strefie oraz zatrzymują będące w ruchu skrzydło drzwi lub okna;

- mechaniczne urządzenia zabezpieczające (profile kauczukowe oraz zasłony względnie żaluzje ochronne służące do zacienienia okien), które zasłaniają niebezpieczne miejsca i uniemożliwiają dotarcie do nich.

 

2019 04 41 6

Il. 12. Przykładowa analiza i ocena zagrożeń obejmująca napędzane elektrycznie drzwi skrzydłowe (wyłącznie Niemcy)


Bezpieczeństwo pracy urządzeń elektrycznych
Bezpieczeństwo pracy urządzeń elektrycznych to w gruncie rzeczy kwestia unikania zagrożeń o charakterze „elektrycznym” – jak na przykład porażenie prądem elektrycznym, wybuch pożaru spowodowany przeciążeniem instalacji elektrycznej lub też zwarcie w elektrycznych urządzeniach lub podzespołach (transformatory, zasilacze sieciowe, napędy i czujniki).

 

Odpowiednie badania prowadzi się w oparciu o normę EN 60335-2-103. Badania stosowanych w praktyce, elektrycznych elementów wyposażenia budynków sprowadzają się do oceny stopnia ich wykorzystania w danym produkcie oraz właściwego ich użytkowania w określonych warunkach pracy (wymagania techniczne). Ponadto badana jest ich kompatybilność elektromagnetyczna oraz klasa szczelności (rodzaj instalacji, warunki atmosferyczne oraz wymagania techniczne).

 

2019 04 41 7

Il. 13. Uszkodzenia układów napędowych spowodowane korozją (przekładnia, płytka obwodów drukowanych oraz silnik) wywołaną kondensacją pary wodnej wewnątrz obudowy urządzenia – pomimo tego, że spełniało ono wymogi klasy szczelności (fot.: ift Rosenheim).

 

Badania te są uzupełniane analizą i oceną zagrożeń związanych z nieprawidłową eksploatacją a także badaniami urządzeń zabezpieczających służących do ochrony przed niebezpiecznymi częściami elektrycznymi.

 

W oparciu o atesty i protokoły badań oraz monitoring prowadzony przez wewnątrzzakładowe komórki kontroli produkcji można wydać następujące dokumenty: stosowne świadectwo, że spełniono wymogi przepisów ustawy o bezpieczeństwie produktów, europejskie świadectwo homologacji spełniające wymogi dyrektywy o maszynach i urządzeniach lub deklarację zgodności Instytutu Techniki Okiennej Rosenheim.

 

Bezpieczeństwo funkcjonowania
W ramach sprawdzania bezpieczeństwa funkcjonowania danego urządzenia, zgodnie z wymogami normy EN 13849-1/2 bada się zakres wykonywanych funkcji, zasadę działania oraz niezawodność urządzeń zabezpieczających w przypadku awarii tego urządzenia. Podstawą działania jest tutaj analiza i ocena zagrożeń uwzględniająca warunki montażu i pracy danego urządzenia, jego eksploatację oraz funkcjonowanie.

 

Wady i uszkodzenia można symulować drogą indukowania błędów sprzętowych danego podzespołu, rekonstrukcji błędów oprogramowania oraz możliwych do przewidzenia błędów użytkowania.

 

W wypadku „normalnej” eksploatacji występują niekiedy przypadki otwierania i ruchu skrzydeł okien i drzwi odmienne od sytuacji szczególnych, takich jak np. pożar, zadymienie, włamanie, konserwacja lub też konieczność korzystania z dróg ewakuacyjnych. Różnorakie wymagania powinny być określone w sposób jednoznaczny, z zachowaniem wymaganej skali ważności i wdrożone przy wykorzystaniu adaptacyjnych, funkcjonalnych układów logicznych.

2019 04 41 8

Il. 14. Drzwi w szkołach i budynkach biurowych zazwyczaj stanowią również elementy dróg ewakuacyjnych

 

Drzwi na drogach ewakuacyjnych
Drzwi, stanowiące wyposażenie dróg ewakuacyjnych, muszą się otwierać w kierunku ewakuacji z łatwością i bez potrzeby użycia jakichkolwiek środków pomocniczych – tak, by w razie konieczności ułatwiały ewakuację.

 

Jednakże jednocześnie, w przypadku niewłaściwego użycia funkcji ewakuacji, układ zabezpieczający przed włamaniem oraz układ kontroli dostępu ulegają „dezaktywacji”. Uwarunkowania związane z wymaganiami oraz koniecznymi badaniami przedstawiono w normie EN 13637 – na przykład: możliwość wyzwalania, etapy autoryzacji, obsługa i funkcjonowanie elementów uruchamiających, warunki resetowania stanu odblokowania, siły zwalniania (otwarcia) lub niezawodność funkcjonowania danego urządzenia w razie wystąpienia awarii spowodowanej pojedynczym uszkodzeniem.

 

Celem jest zapewnienie możliwości bezpiecznej i skutecznej ucieczki przy wykonaniu maksymalnie dwóch czynności. Jednakże należy przy tym pamiętać o konieczności zapewnienia możliwości blokady drogi ewakuacyjnej jako środka „wzmacniającego” ochronę przed włamaniem oraz wykorzystaniem drogi ewakuacyjnej przez osoby nieupoważnione.

 

Montaż i konserwacja
Personel wykonujący prace związane z montażem podzespołów elektrycznych musi znać zasadę ich działania oraz dysponować wiedzą techniczną. Przyłącza do sieci 230 V powinny być wykonywane wyłącznie przez elektryka i przedsiębiorstwo posiadających odpowiednie uprawnienia oraz wystawioną na pracodawcę polisę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Po zamontowaniu elektrycznych podzespołów należy sprawdzić ich funkcjonowanie oraz prądy zwarciowe (pomiar izolacji) – tak, aby można było wykryć i zlokalizować ewentualne uszkodzenia na początku etapu układania kabli.

 

Dla podzespołów elektrycznych zasadnicze znaczenie ma etap ich transportu oraz czas, jaki upływa do chwili rozpoczęcia ich eksploatacji. Szczególnie istotne są tu takie czynniki, jak drgania i wilgoć występujące podczas transportu, naprężenia mechaniczne towarzyszące robotom montażowym oraz wilgoć, na jaką podzespoły te są narażone na etapie prac budowlanych (wykonanie posadzki bezspoinowej, roboty tynkarskie, malowanie i prace związane z instalacjami sanitarnymi, itp.).

 

Do istotnych środków zapobiegawczych należy w tym przypadku okrywanie lub zabezpieczanie w inny sposób wolnych końcówek kabli oraz wszystkich elektrycznych podzespołów, unikanie wywoływania w kablach naprężeń rozciągających oraz znakowanie odpornymi na wpływ wilgoci etykietami miejsc połączeń i przyłączy wtykowych tak, by nie można było ich pomylić ze sobą.

 

Z punktu widzenia zapewnienia bezpiecznej pracy i obsługi podzespołów elektrycznych jest rzeczą absolutnie konieczną wykonywanie w odpowiednim czasie prac konserwacyjnych oraz wyznaczenie do wykonywania tych prac przeszkolonego personelu. Związana z tym odpowiedzialność przekazywana jest po przeprowadzeniu prób odbiorowych lecz przed przekazaniem do eksploatacji przez odpowiednio wykwalifikowaną osobę operatorowi budynku – tzn. pracownikowi lub zakładowi zajmującemu się obsługą instalacji użytkowych budynku.

 

W razie zaistnienia wypadku związanego z funkcjonowaniem automatycznie sterowanych instalacji i urządzeń przede wszystkim sprawdza się, czy wspomniany operator budynku wywiązał się ze swych obowiązków związanych z systematyczną i prawidłowo wykonywaną konserwacją oraz przeprowadzaniem prób funkcjonowania i czy prace te wykonywane były zgodnie z zaleceniami przedstawionymi w podręczniku obsługi i konserwacji, przy czym podręcznik taki musi zawierać przynajmniej:
- instrukcje obsługi, w tym zrozumiałe i dotyczące danego produktu zalecenia bhp oraz ostrzeżenia dotyczące nieprawidłowej eksploatacji i niewłaściwego użytkowania;
- instrukcje konserwacji danego produktu z podkreśleniem czynności kontrolnych związanych z bezpieczeństwem obsługi urządzenia i stosownych metod konserwacji;
- zalecenia dotyczące częstotliwości kontroli danego urządzenia w zależności od jego warunków pracy;
- instrukcje dotyczące wykonywania prac związanych z czyszczeniem i obsługą zespołów napędowych.

 

Pojęcie konserwacji obejmuje również kontrolę sił zamykania oraz funkcjonowanie zadajnika impulsowego wraz z systemem czujników (przynajmniej raz na rok). Prace te powinny być wykonywane przez przeszkoloną osobę i dokumentowane w formie pisemnej, zaś dokumentacja taka – obejmująca odnoszące się do każdego systemu z osobna wyniki badań, wykaz prac konserwacyjnych i czynności kontrolnych oraz rejestr prób i pomiarów – powinna być archiwizowana.

 

Dokumentacja ta ma w razie zaistnienia wypadku decydujące znaczenie, ponieważ pozwala się upewnić, czy zalecane prace konserwacyjne i remontowe wykonano prawidłowo oraz czy w instrukcji obsługi i konserwacji ujęto wszelkie niezbędne informacje.

 

Dalsze postępowanie wyjaśniające będzie się wówczas wiązało z analizą i oceną zagrożeń oraz sprawdzeniem, czy w wykorzystanym projekcie z należytą uwagą uwzględniono odpowiednie wymagania i czy wzięto pod uwagę wszystkie zagrożenia, których należało się spodziewać. 

 

(...)

  

prof. Ulrich Sieberath
IFT Rosenheim

mgr inż. (FH) Jürgen Benitz-Wildenburg
IFT Rosenheim

inż. bud. Philipp Dumproff
IFT Rosenheim

 

Artykuł powstał na podstawie wystąpienia na konferencji tematycznej IFT Rosenheim, odbywajacej się w czasie targów BAU 2019.

Przedstawicielem Instytutu ift Rosenheim w Polsce jest Andrzej Wicha: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

 

 

Całość artykułu w wydaniu drukowanym i elektronicznym 

Inne artykuły o podobnej tematyce patrz Serwisy Tematyczne 
Więcej informacji:  Świat Szkła 4/2019
  

 

 

Czytaj także --

  

20130927przycisk newsletter

  

 

 

01 chik
01 chik
         
Zamknij / Close [X]