Statystyki wykazują, że większość włamań odbywa się przez okna oraz drzwi, szczególnie tarasowe i balkonowe. Istnieją możliwości znacznego ograniczenia takich zdarzeń, poprzez zastosowanie m.in. okien o zwiększonej odporności na włamanie. Warunkiem spełnienia przez te wyroby funkcji ochronnych jest dostosowanie odpowiednich rozwiązań technicznych, zgodnych z opracowanymi normami.
Odporność na włamanie
Odpornością okna na włamanie określa się właściwość polegającą na stawianiu oporu próbom siłowego wtargnięcia do chronionego pomieszczenia, z użyciem siły fizycznej oraz za pomocą określonych z góry narzędzi. Jak już powyżej stwierdzono, włamania do budynków i mieszkań najczęściej odbywają się przez okna lub drzwi, więc ich odporność w tym zakresie jest bardzo istotną cechą użytkową. Zaznaczyć należy, że nie ma takich budowlanych wyrobów otworowych, w tym także okien, które w pełni zabezpieczałyby i uniemożliwiały dokonanie włamania, jednak można sklasyfikować ich poziom odporności.
Dysponujący odpowiednio długim czasem działania włamywacz, wyposażony ponadto w stosowny sprzęt, jest zdolny pokonać każde zabezpieczenie. Dlatego też normowe klasy odporności na włamanie wyrobów otworowych są oparte głównie na czasie potrzebnym na ich sforsowanie.
Należy podkreślić, że bardzo wysoki stopień bezpieczeństwa całych budynków a także poszczególnych pomieszczeń można uzyskać poprzez połączenie mechanicznych elementów zabezpieczających z odpowiednimi (zazwyczaj elektronicznymi) systemami alarmowymi. Dla wyjaśnienia podać należy, że w przypadku okien, do mechanicznych elementów zalicza się wytrzymałość ram skrzydła i ościeżnicy, odpowiednie okucia i właściwe oszklenie, co bardziej szczegółowo przedstawiono w dalszej części publikacji.
W nowo wznoszonych budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej montuje się głównie okna uchylno-rozwierane, które umożliwiają dobre doświetlenie pomieszczeń oraz pozwalają na regularną ich wentylację. Okna tego typu są wyposażone w stosowne okucia sterowane odpowiednią klamką. Aby okno spełniało minimalną odporność na włamanie, zastosowane w nim okucia powinny cechować się co najmniej 1 lub najkorzystniej 2 klasą odporności. Takie właściwości uzyskuje się przez wyposażenie okna w elementy utrudniające wyważenie skrzydła z ościeżnicy, głównie w trzpienie ryglujące w kształcie grzybka, zamontowane na skrzydle. Elementy te współpracują z ze stalowymi zaczepami zainstalowanymi na ramie ościeżnicy, stabilnie łącząc skrzydło z ościeżnicą. Miejsce, w którym wspomniany grzybek współpracuje z zaczepem nazywa się „punktem bezpiecznym”. Ilość tych punktów zamocowanych na obwodzie okna decyduje o klasie jego odporności na włamanie, przy czym im większa ich liczba, tym wyższa klasa.
W literaturze fachowej przyjmuje się, że okno w:
- 1 klasie odporności na włamanie, powinno być wyposażone w okucie mające co najmniej cztery „punkty bezpieczne”,
- 2 klasie odporności na włamanie, powinno być wyposażone w okucie, w którym każdy punkt ryglowania jest „punktem bezpiecznym”.
Standardowo w budownictwie mieszkaniowym stosuje się okna w 1 lub 2 klasie odporności na włamanie, przy czym w wykonaniu specjalnym okna mogą uzyskać klasę 3, a nawet 4 odporności, gdy są np. instalowane w bankach lub obiektach z wymaganiami kuloodporności.
Kolejnym wymogiem związanym z oknami o zwiększonej odporności na włamanie jest konieczność wyposażenia klamki sterującej okuciami we wkładkę bębenkową z kluczem lub inną blokadę. Ma to na celu, w przypadku wybicia szyby lub wycięcia w niej otworu i przełożenia ręki, uniemożliwienie włamywaczowi przekręcenia klamki. Zablokowana, czyli zamknięta na klucz (który powinien być wyjęty z wkładki bębenkowej) klamka nie pozwala na nieuprawnione otwarcie okna.
W problematyce odporności okien na włamanie ważną rolę odgrywa prawidłowe ich zamocowanie w ościeżu budynku. Spotykane są przypadki instalowania okna na samą piankę poliuretanową, gdyż na opakowaniu jest nazwa „pianka montażowa”. Materiał ten służy wyłącznie do uszczelniania i ocieplania szczeliny pomiędzy oknem a ścianą. Nie uzyska się wtedy żadnego efektu przy próbie włamania, pomimo zastosowania najmocniejszych elementów przeciwwłamaniowych. Brak kotew montażowych lub innych mechanicznych elementów mocujących pozwala na łatwe wycięcie pianki i nieskomplikowane wyjęcie całego okna, z wykluczeniem siłowego forsowania lub wybijania szyby.
Okna o nieokreślonej odporności na włamanie, a tym bardziej okna o zwiększonej odporności, należy instalować według instrukcji opracowanych przez producenta. Taki wymóg jest zawarty w normie wyrobu obejmującej również okna, przedstawionej w dalszej części publikacji. Z literatury fachowej z tego zakresu wynika, iż instrukcja powinna m.in. podawać typowe szczegóły dotyczące otworów okiennych i podstawowych punktów montażu łącznie z ich opisem, oraz wskazywać punkty wymagające określonego mocowania np. zawiasów. Ponadto powinna określać właściwe obszary uszczelnienia zabezpieczającego pomiędzy ścianą a ramą ościeżnicy oraz precyzować parametry odpowiednich szczelin pomiędzy elementami ruchomymi i stałymi.
