Popularny trend aranżacyjny współczesnego budownictwa stanowią duże przeszklenia. W efekcie budynki od zewnątrz nabierają lekkości, a do ich wnętrz trafia więcej światła optycznie je powiększając, gwarantując jednocześnie panoramiczny widok na otoczenie. Dotyczy to także coraz częściej stosowanych okien i drzwi tarasowych przesuwnych.
Nazewnictwo i zakres stosowania
Oknami i drzwiami przesuwnymi określa się budowlane wyroby otworowe składające się z ościeżnicy oraz jednego lub więcej skrzydeł poruszających się w swoich prowadnicach, równolegle do sąsiadującej ściany budynku. Zaletą tego rodzaju okien i drzwi jest to, iż po otwarciu skrzydło nie zabiera przestrzeni w pomieszczeniu. Produkowane obecnie wyroby cechują się wysokim komfortem obsługi i bezpieczeństwem, zwiększoną odpornością na włamanie i napór wiatru, możliwością swobodnego wietrzenia pomieszczeń oraz podwyższoną izolacyjnością cieplną i akustyczną. Duże panoramiczne przeszklenia w formie okien i drzwi są stosowane w budownictwie użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego, ale także coraz częściej w nowoczesnych domach jednorodzinnych i mieszkaniach oraz rezydencjach. Dotyczy to szczególnie pomieszczeń graniczących z tarasami, werandami, balkonami lub ogrodami. Po zainstalowaniu tych wyrobów otworowych określanych popularnie jako tarasowe, uzyskuje się efekt szklanej ściany, zacierającej granicę między wnętrzem budynku a jego naturalnym otoczeniem. Drzwi tarasowe pełnią funkcję wyjścia, natomiast okna tarasowe zapewniają doświetlenie oraz widok na zewnątrz.
Okna i drzwi działające w systemie przesuwnym składają się przynajmniej z dwóch elementów: części jezdnej w postaci skrzydła i części stałej. Skrzydło jezdne jest otwierane i przesuwane na część stałą, a mechanizmy w postaci okuć i napędu znajduje się wewnątrz pomieszczenia. Mogą być otwierane manualnie lub mechanicznie, poprzez wyposażenie w automatyczny napęd, w tym także ze zdalnym sterowaniem za pomocą pilota albo mobilnych aplikacji. Dodać należy, iż właściwe funkcjonowanie okien oraz drzwi przesuwnych w dużym stopniu jest zależne od zastosowanych w nich okuciach i napędach. Przy wyborze wymagane jest szczególnie określenie ich nośności, zależnej od maksymalnych wymiarów oraz masy skrzydeł.
Zaznaczyć należy, iż zazwyczaj w materiałach informacyjnych producentów stosowane są zamiennie nazwy – okna i drzwi tarasowe przesuwne. Jako wyjaśnienie tej sytuacji przyjąć można fakt, że w każdym przypadku dotyczy to systemów okienno-drzwiowych. Nazwę drzwi tarasowe używa się z tego powodu, że ich konstrukcje mają wielkość typowych drzwi i faktycznie służą do przechodzenia. Z kolei określenie okna tarasowe są stosowane dlatego, iż mamy do czynienia z powierzchniami przeszklonymi w formie okna, często stałego, zapewniającymi doświetlenie pomieszczenia oraz widok na otoczenie.
W celu niedublowania zamiennego nazewnictwa, w niniejszej publikacji przyjęto zasadę odnoszenia się tylko do drzwi przesuwnych tarasowych.
Rodzaje drzwi przesuwnych
Do drzwi przesuwnych zalicza się wyroby otworowe, w których otwieranie następuje w wyniku przesuwania skrzydła lub skrzydeł w płaszczyźnie równoległej do płaszczyzny ściany, przy czym ruch odbywa się po niezależnych torach na specjalnych wózkach. Drzwi przesuwne tarasowe najczęściej dzieli się ze względu na rodzaj ruchu przesuwnego skrzydła oraz na materiał, z którego są wykonane. Biorąc pod uwagę sposób otwierania, wyróżnia się poniżej podane rodzaje drzwi.
Przesuwne standardowe. Stanowią je drzwi, które zapewniają tylko przesuwanie skrzydła/skrzydeł wzdłuż ściany, bez możliwości ich uchylania lub podnoszenia. Rozwiązania konstrukcyjne pozwalają na wytworzenie drzwi o maksymalnej wysokości 4000 mm, ze skrzydłami o masie do 500 kg (przy otwieraniu manualnym), a nawet osiągającymi 1200 kg (z napędem mechanicznym).
Uchylno-przesuwne (PSK). Drzwi wyposażone w okucia powodujące, iż po obrocie klamki następuje wyjazd skrzydła lub skrzydeł z ramy ościeżnicy i dalsze płynne przesuwanie w lewą i/lub prawą stronę na specjalnej szynie umieszczonej równolegle do ościeżnicy. Standardowe wymiary skrzydła w zakresie szerokości nie przekraczają 2000 mm oraz w odniesieniu do wysokości 2700 mm, natomiast maksymalna masa wynosi 200 kg. Wyroby tego rodzaju mają najczęściej w swej dolnej części dość wysokie elementy, stanowiące niewygodną barierę podczas przechodzenia.
Podnoszono-przesuwne (HS/HST). Charakteryzują się rozwiązaniem konstrukcyjnym, w którym po zmianie położenia klamki z pozycji zamkniętej następuje uniesienie skrzydła lub skrzydeł o kilka mm, umożliwiające swobodne i lekkie przesuwanie na ukrytych wózkach jezdnych. Pojedyncze standardowe skrzydło może osiągnąć szerokość do 3300 mm i wysokość do 3250 mm oraz maksymalną masę 400 kg, przy czym są dostępne wyroby przekraczające te parametry. Charakterystyczną cechą drzwi jest bardzo niski próg, ułatwiający przejście. Wyjaśnić jeszcze należy, że spotykane określenia HS i HST są tożsame, dotyczą tego samego rodzaju wyrobów, a skróty pochodzą od niemieckich określeń – „Hebe Schiebe” oraz „Hebe Schiebe Tür”.
Przesuwno-składane (FS). Rodzaj drzwi przesuwnych zwanych także harmonijkowymi, tworzonych przez dwa lub więcej skrzydła połączone ze sobą zawiasami i podwieszone na górnych wieszakach poruszających się po górnej bieżni, przy czym mogą się również przesuwać po dolnych rolkach, z górnym prowadzeniem. Standardowo szerokość skrzydła we wrębie wynosi maksymalnie 1200 mm, natomiast wysokość 2800 mm, a masa może osiągać 130 kg.
