Największym czynnikiem wpływającym na osiągnięcie celów klimatycznych jest modernizacja istniejących budynków poprzez zmniejszenie zapotrzebowania na energię grzewczą, unikanie wysokich emisji CO2 przy nowych inwestycjach oraz ograniczenie zużycia powierzchni. Popularne są dotacje na termomodernizację przegród zewnętrznych budynków, w szczególności na pojedyncze działania, takie jak wymiana okien.
Wyzwaniem związanym z wymianą okien jest jednak nie tyle ich produkcja, co doradztwo, planowanie i montaż. Oprócz optymalizacji energetycznej dzięki nowym oknom należy również uwzględnić takie aspekty, jak ochrona przed włamaniem, dostępność dla osób niepełnosprawnych, zrównoważony rozwój, a także ochrona przed ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, takimi jak fale upałów lub powodzie spowodowane ulewnymi deszczami.
Z uwagi na powyższe przy wymianie okien należy zwrócić uwagę na następujące aspekty:
1. Poprawa efektywności energetycznej przegród zewnętrznych budynku poprzez lepszą izolację termiczną, aby można było optymalnie wykorzystać energooszczędne technologie grzewcze oparte na odnawialnych źródłach energii.
2. Produkty budowlane muszą być łatwe do wymiany, a zastosowane materiały (ramy, szyby, uszczelki, okucia itp.) muszą nadawać się w całości do recyklingu i być w tym celu łatwe do rozdzielenia (gospodarka o obiegu zamkniętym).
3. Jak najniższa emisja CO2 podczas produkcji, użytkowania i demontażu materiałów budowlanych.
4. Skład i właściwości materiałów powinny być łatwo dostępne przez cały okres użytkowania (bazy danych, kody QR, transpondery itp.).
5. Duży udział powierzchni przeszklonych w Europie Północnej i Środkowej zapewnia dobrą jakość światła dziennego i optymalne wykorzystanie darmowej energii słonecznej.
6. Skuteczna i adaptacyjna ochrona przeciwsłoneczna (rolety, żaluzje fasadowe, żaluzje, szyby przełączalne itp.), aby optymalnie wykorzystać zyski słoneczne w sezonie grzewczym i chronić przed przegrzaniem
7. Łatwe w obsłudze urządzenia wentylacyjne (otwierane okna), aby zapewnić mieszkańcom dopływ świeżego powietrza i uniknąć przegrzania pomieszczeń dzięki chłodzeniu nocnemu. Dodatkowo w przypadku okien warto zastosować czujniki i siłowniki z funkcją ochrony/ostrzegania przed deszczem i wiatrem.
8. Inteligentne połączenie z instalacją grzewczą lub domową (okno otwarte – ogrzewanie wyłączone).
9. Okna i drzwi w piwnicy oraz na parterze muszą w newralgicznych miejscach montażu zapewniać wystarczającą ochronę przed zalaniem spowodowanym lokalnymi ulewami i wodą pod ciśnieniem (ochrona przeciwpowodziowa).
10. Konstrukcje i materiały muszą być bardziej odporne na większe obciążenia wiatrem (burza) i temperatury powierzchniowe (do 70 °C przy intensywnym nasłonecznieniu i okresach upałów), zwłaszcza w przypadku ciemnych powierzchni.
Rozwój wymogów prawnych
Aby osiągnąć krajowe i europejskie cele klimatyczne, należałoby dostosować wymagania dotyczące sektora budowlanego i wzorować się na dyrektywie EPBD (European Performance of Buildings Directive). O ile ze względu na wzrost kosztów budowy, zmniejszenie środków państwowych i inne czynniki, pierwotnie planowane zaostrzenie normy izolacji termicznej w zaktualizowanej ustawie o energii w budynkach zostało całkowicie porzucone i nie należy spodziewać się szybkiej zmiany w tej materii, o tyle nowe rozporządzenie UE w sprawie wyrobów budowlanych (BauPVO, 12/2024) zawiera już konkretne wymagania dotyczące zrównoważonego rozwoju.
