Zakład Konstrukcji i Elementów Budowlanych Instytutu Techniki Budowlanej w jednej z licznych dziedzin działalności zajmuje się zagadnieniami związanymi ze stolarką okienną – z drewna, PVC, aluminium – nie tylko w zakresie badań wytrzymałościowo-funkcjonalnych ale i badań materiałów składowych: drewna, PVC i aluminium oraz ekspertyzami. Niniejszy artykuł zawiera katalog najbardziej typowych wad okien.
Fot. 1. Wypadający (i duży) sęk w ramiaku z drewna litego – niezgodność z normą. Klasyfikację cech drewna w stolarce zawiera norma PN-EN 942:2002 Drewno w stolarce budowlanej. Klasyfikacja ogólna jakości drewna zaś dopuszczalność cech [nie wad] PN-EN 14220 Drewna i materiały drewnopochodne w zewnętrznych oknach, zewnętrznych skrzydłach drzwiowych i zewnętrznych ościeżnicach. Wymagania jakościowe i techniczne
Fot. 2. Sęk skrzydlaty o małej średnicy dopuszczalny. Różnica w zabarwieniu jasnego drewna bielastego i ciemnego twardzieli – dopuszczalna
Fot. 3. Sęk skrzydlaty według normy, dopuszczalny Z estetycznego punktu widzenia „psuje” okno
Fot. 4. Dwa sęczki – bardzo małe – według normy dopuszczalne
Fot. 5. Sęk w ramie okna z drewna meranti – zgodny z normą
Fot. 6. Zaprawka sęka w ramie – zgodna z normą
Fot. 7. Zaprawka sęka, mały czarny sęczek, smugi rocznych słojów, biel i twardziel. Takie jest drewno
Fot. 8. Jeszcze raz różnice w zabarwieniu drewna – zgodne z normą
Fot. 9. Układ słojów rocznych
Fot. 10. Wstawka w oknie – zgodna z normą, choć sposób wstawienia mało staranny
Fot. 11. Zaprawione otwory owadzie (jeden otwór widoczny) – na tylnej powierzchni ramy ościeżnicy. Przyjmuje się, że otworów po żerowaniu owadów nie powinno być
Fot. 12. Okno z meranti, różne odcienie poszczególnych ram – według normy jest to dopuszczalne, o ile w umowie nie określono inaczej
Fot. 13. Meranti o różnych odcieniach – jest to zgodne z normą. Okna meranti o jednolitym zabarwieniu należy zastrzec w umowie – różnice w kolorze meranti pomiędzy wzorcowym modelem mogą być skrajnie odmienne od efektu na budowie
Fot. 14. Odmiana drewna meranti (prawdopodobnie żółte meranti)
Fot. 15. To też jest okno meranti, wysokiej jakości i bez zastrzeżeń. Jedynie brak osłonki na dyblu był przyczyną konfliktu pomiędzy nabywcą okien a ich producentem
Fot. 16. Do jakości drewna w tych oknach meranti też nie można mieć zastrzeżeń, lecz rama się rozkleja
Fot. 17. Przebarwienie drewna meranti – wina nieprawidłowego polakierowania – okno z tej fot. zostało „zmasakrowane” przez ekipy budowlane
Fot. 18. Barankowatość włókien drewna – niedopuszczalna normą
Fot. 19. Przebarwienie słojów drewna – niedopuszczalne normą. Dla miłośnika drewna rzecz naturalna, dla estety – wybór to okna PVC
Fot. 20. Zewnętrzna warstwa ramy okna, sklejenie na miniwczepy. Według normy w oknach z powłoką bezbarwną miniwczepy w warstwach zewnętrznych są niedopuszczalne, chyba że dopuści się to w umowie
Fot. 21. W warstwie środkowej liczby łączeń na miniwczepy nie ogranicza się. Tu jest ich siedem – wydaje się że są za gęsto
Fot. 22. Przypadek okna z [ledwo] widocznymi mini wczepami – sposób łączenia jest zgodny z normą jednoznacznie. Wykonanie może budzić pewne zastrzeżenia estetyczne, lecz norma nie uwzględnia „estetyki”, która jest bardzo subiektywna
Fot. 23. Narożny słupek z drewna klejonego warstwowo, wstawiony pomiędzy dwa zestawione okna – sposób łączenia warstwy środkowej w słupku jest zgodny z normą
Fot. 24. Próba podbarwienia okna z sosny w okno z drewna „meranti”
Fot. 25. Kolejna seria fotek ilustruje co się może zdarzyć oknom już po ich wyprodukowaniu. W tym przypadku transport okien TiR-em
Fot. 26. Okna przyprószone śniegiem, bez zabezpieczenia. Jaki to ma wpływ na świeżo malowane okna z drewna to chyba nie trzeba mówić
Fot. 27. Potłuczone szyby, brak zabezpieczenia okien na czas transportu i magazynowania na budowie obciąża koszty producenta
Fot. 28. Stłuczka szklana z okien. Te okna, niewłaściwie zabezpieczone wiatr wywrócił ze stojaka
Fot. 29. Przewrócone okna – ktoś zapomniał o pasach spinających
Fot. 30. Typowy plac budowy: okna „pod chmurką”, wiatr zrywa folię, okna „po kostki” stoją w wodzie
Fot. 31. Stosy okien, tu opakowane w folię i częściowo w zmoczony papier pakowy
Fot. 32. Po odkryciu z folii i papieru, brudne, zapiaszczone (!!!) szyby
Fot. 33. Powierzchnia ram okien przebarwiona od zacieków wody
Fot. 34. Lakier już miejscowo przebarwiony i odparzony
Fot. 35. Wilgotność drewna powyżej 30%. Takie okna zostaną wbudowane
Fot. 36. Uszkodzone, wyłamane ramy okien, popękane naroża
Fot. 37. Okno – przygotowane do wbudowania, już jest zniszczone
Fot. 38. Dalsza seria fotek przedstawia okna po ich wbudowaniu. Tu aluminiowy okapnik zabrudzony tynkiem, wapnem, lepikiem.
Fot. 39. Zniszczony próg okna, uszczelki i okucia
Fot. 40. Zatynkowany, aluminiowy okapnik i okucia. Wpływ zapraw i wapna na aluminium jest bardzo destrukcyjny
Fot. 41. Lepik na ramie. Ślad na ramie, nawet po zmyciu tego lepiku, pozostanie na zawsze
Fot. 42. Po tynkowaniu. Pobrudzone wapnem ramy okna i szyba
Fot. 43. Pomalowane farbą okna, okucia, szyby (umycie będzie trudne)
Fot. 44. Pomalowana szczeblina
Fot. 45. Okna po malowaniu ścian
Fot. 46. Cementowa zaprawa na ramach i we wrębach okien
Fot. 47. Plamy z lepiku (jak to umyć?)
Fot. 48. Zabrudzenia klejem
Fot. 49. Resztki taśmy malarskiej
Fot. 50. Ślady na ramie po przesuwaniu okna po posadzce
Fot. 51. Przykłady roszenia wilgoci. Tu skropliny wilgoci na poprzeczce okna
Fot. 52. Pęknięte naroże. Woda ściekała po ścianie na ramę okna
Fot. 53. Pęknięty słupek
Fot. 54. Listwa przyszybowa spuchnięta od wody, odkleja się od szyby a woda wcieka głębiej – pod listwy i pod szyby, do wrębów ramiaków
Fot. 55. Listwa przyszybowa – szorstka. Odklejanie listwy od szyby będzie kolejnym etapem destrukcji
Fot. 56. Złuszczony lakier, zszarzałe drewno, efekt działania wilgoci
Powyższe zdjęcia stanowią początek cyklu artykułów o wadach okien – drewnianych, z PVC i aluminiowych. Na końcu artykułu omawiającego poszczególne rodzaje okien będzie zamieszczony komentarz omawiający przyczyny wad, ich skutki i ewentualne metody ich naprawienia.
c.d.n.
Jerzy Płoński
Instytut Techniki Budowlanej,
Zakład Konstrukcji i Elementów Budowlanych
Całość artykułu w wydaniu drukowanym i elektronicznym
wszystkie części artykułu:
Czy Twoje okna też są takie? Część 1 , Jerzy Płoński, Świat Szkła 1/2010
Czy Twoje okna też są takie? Część 2 , Jerzy Płoński, Świat Szkła 2/2010
Czy Twoje okna też są takie? Część 3 , Jerzy Płoński, Świat Szkła 3/2010
Czy Twoje okna też są takie? Część 4 , Jerzy Płoński, Świat Szkła 4/2010
Czy Twoje okna też są takie? Część 5 , Jerzy Płoński, Świat Szkła 10/2011
Czy Twoje okna też są takie? Część 6 , Jerzy Płoński, Świat Szkła 1/2012
patrz też:
Wady montażu i wykonania okien. Część 1, Jerzy Płoński, Świat Szkła 4/2006
Wady montażu i wykonania okien. Część 2, Jerzy Płoński, Świat Szkła 5/2006
Wady montażu i wykonania okien. Część 3, Jerzy Płoński, Świat Szkła 6/2006
Wady montażu i wykonania okien. Część 4, Jerzy Płoński, Świat Szkła 7-8/2006
Wady montażu i wykonania okien. Część 5, Jerzy Płoński, Świat Szkła 9/2006
Wady montażu i wykonania okien. Część 6, Jerzy Płoński, Świat Szkła 11/2006
inne artykuły o podobnej tematyce patrz Serwisy Tematyczne
