Czytaj także -

Aktualne wydanie

2021 03 okladka1

Świat Szkła 03/2021

User Menu

 

 ET-160x600-PL-3

 

 

 

facebook12

czytaj newsy Świata Szkła

- więcej szklanej architektury

 

Baztech

Miesięcznik Świat Szkła

indeksowany jest w bazie

czasopism technicznych

 

 

Tagi Globalne

Wydanie Specjalne

okladka Dom inteligentny 22

(w opracowaniu) 

 dom bez barier okladka

gotowy

20200909przeciwpozarowe przegrody budowlane

 

Fasady przeszklone termika akustyka odpornosc ogniowa 2016

 

okna pasywne 2015a

 

Fotowoltaika w architekturze okladka

 

20140808Przegrody przeciwpozarowe

 

konstrukcje szklane

 

20140533 Konstrukcje przeszklone 2

 

Katalog 2021 okladka

 

banner konferencja 04 2019

 RODO

konferencja webinarium 2021 

 pl 480x100 AW Banner 201208

 

baner4 abprojekt

Praktyczne doświadczenie z dostępnością – dom bez barier architektonicznych. Analiza zagrożeń obszaru progu
Data dodania: 21.02.20

2019 07 15 5Wytwarzanie i instalowanie drzwi od podłogi do sufitu w taki sposób, aby uważano je za pozbawione barier architektonicznych, jest złożonym zadaniem. Dotyczy to szczególnie obszaru progowego.

 

Z reguły w rejonie tym prowadzone są różne prace specjalistyczne i spotyka się tu wiele zawodów: prace konstrukcyjne (np. murowanie ścian), prace związanie z wylewaniem jastrychu (podkładu pod posadzkę), prace związane z układaniem podłóg (np. parkietu), montaż okien oraz montaż termo- i hydroizolacji (uszczelnianie) budynku. Wszystkie te prace mają własne standardy i tolerancje.

 

Ta interdyscyplinarna współpraca wymaga szczegółowego projektu technicznego. Jest to szczególnie ważne w przypadku remontu lub renowacji, ale uzgodnienia takie prawie nie są wykonywane lub tylko w niewystarczającym stopniu.

 

Monter okien tarasowych często znajduje sytuację konstrukcyjną, która prawie nie pozwala na prawidłowe wykonanie progu i prowadnic do drzwi przesuwnych. Brakujące lub niewystarczające obszary do montażu uszczelnienia, niezaplanowane niezbędne elementy uzupełniające, takie jak zadaszenia, brak koncepcji drenażu – są na porządku dziennym.

 

Podstawowe wymagania dotyczące minimalnej ochrony cieplnej (izolacji termicznej zabezpieczającej przed wystąpieniem kondensacji pary wodnej w przegrodzie) są niekiedy trudne do spełnienia, ponieważ w pewnym stopniu kolidują ze spełnieniem podwyższonych wymagań względem elementu okiennego, na przykład w odniesieniu do izolacji akustycznej, odporności na włamanie, czy dodatkowo tworzenia wymaganego progu bez barier.

 

2020 02 17 1

Fot. 1. Wytyczne ift BA-01/1 Określenie i klasyfikacja zdolności przejeżdżania przez progi

 

Niejasna terminologia i definicje
Określenie maksymalnej wysokości progu nie jest zbyt pomocne ani wystarczające, szczególnie dla użytkowników wózków inwalidzkich i osób poruszających się o kulach czy przy pomocy laski.

 


Co to znaczy okna i drzwi bezprogowe?
W przypadku budynków bez barier w Niemczech norma DIN 18040 z częściami 1 i 2 ma decydujące znaczenie. Zgodnie z nią „dolne ograniczniki drzwi i progi” są zasadniczo niedozwolone. Tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy „jest to technicznie niezbędne”, obowiązuje maksymalna wysokość progu 2 cm.

 

Doświadczenie z praktyki budowlanej pokazuje, że wymagania te stwarzają przestrzeń do szerokiej dyskusji. Z jednej strony sformułowanie „bezprogowy” jest nieprecyzyjne, ponieważ – biorąc to dosłownie - oznaczałoby to ciągłą powierzchnię podłogi i brak dolnego wykończenia odrzwia, a zatem brak progu.

 

Zgodnie z normą EN 12519 próg definiuje się jako część poziomą na dolnej ramie drzwi, nad którą spoczywa skrzydło drzwi i która oddziela podłogę między dwoma sąsiadującymi obszarami.

 

Dlatego bardziej właściwe byłoby wymaganie, aby poziom progu i przyległych obszarów podłogi był równy. Ale ta formuła ma również swoje pułapki: na przykład w wielu drzwiach podnoszono-przesuwnych szyna prowadząca aktywnego skrzydła jest prowadzona we wnęce (zagłębieniu w podłodze).

 

W rezultacie nie można wykryć żadnej różnicy poziomu między sąsiednimi pokryciami podłogowymi i tym progiem, ale zagłębienie może stworzyć dodatkową przeszkodę. Na przykład małe koła wózków inwalidzkich mogą utknąć w tych szerokich prowadnicach.

 

Dla wielu specjalistów budowlanych, od architektów po monterów okien, określenie „próg bez barier” jest naturalnie utożsamiane z maksymalną wysokością progu 2 cm. Jednak zgodnie z DIN 18040 jest to dopuszczalny wyjątek, bowiem celem jest osiągnięcie możliwie najniższej wysokości progu, najlepiej 0 mm.

 

Przykłady „niezbędności technicznej” trudno znaleźć w nowych budynkach o zwykłych wymaganiach dotyczących komponentów. Jednak producenci i monterzy okien twierdzą, że na porządku dziennym są sytuacje, w których mają realizować „progi bez barier” na niedokładnie zaprojektowanych obszarach połączeń, a następnie są zmuszeni szukać konstruktywnych rozwiązań w trakcie montażu na placu budowy.

 

2020 02 17 2

 

 

Jak wysoki może być „próg zerowy”?
Nie jest to jasno zdefiniowany ani nawet znormalizowany termin, chociaż często spotyka się go w praktyce. Progi o wysokości 0 mm są technicznie niewykonalne w przypadku zewnętrznych elementów budynku, które mogą mieć rynnę deszczową z pokrywą kratową.

 

Niemniej jednak branża oferuje dobre konstrukcje o bardzo małych różnicach wysokości, które można uznać za pozbawione barier architektonicznych, a jednocześnie zapewniają absolutnie niezbędne właściwości, odnośnie przepuszczalności powietrza, wodoszczelności itp. Uwzględnilibyśmy tu progi klas 5 i 6 przejezdności (rollover) – patrz sekcja 4. Są to fazowane progi o wysokości do ok. 4 mm.

 


Ostrzejsze wymagania
Warto zauważyć, że istnieją oznaki zaostrzenia wymogów prawnych. W regulacjach administracyjnych odnośnie technicznych przepisów budowlanych kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia (z czerwca 2019 r.) zmieniono wymagania dotyczące mieszkań bez barier.

 

Dolne ograniczniki drzwi i progi we wszystkich typach drzwi w mieszkaniach (zakres DIN 18040-2) są teraz wyraźnie zabronione. Skreślono wyrażenie „jeżeli jest to technicznie niezbędne, nie mogą przekraczać 2 cm wysokości”.

 

Dotyczy to również drzwi (zewnętrznych) wejściowych do domu i drzwi technicznych (przeciwpożarowych) związanych z mieszkaniami, takich jak drzwi wejściowe do garaży lub parkingów podziemnych.

 

W rezultacie wymagany jest próg o wysokości 0 mm. Takie systemy progowe są – szczególnie w istniejących budynkach – trudne do wykonania lub trudno akceptowalne z ekonomicznego punktu widzenia. Ta intensyfikacja nie dotyczy jednak drzwi “okiennych” (drzwi balkonowych i tarasowych).

 

W praktyce wielu użytkowników – zwłaszcza osób niepełnosprawnych – nie może już pokonać wysokości progu 2 cm, szczególnie jeśli próg ma prostokątny przekrój.

 

Aby spełnić normatywny cel ochrony „bezpiecznej przejezdności”, bardziej odpowiednie jest wymaganie dobrej lub bardzo dobrej przejezdności – łatwego przejeżdżania wózkiem (rollover) zamiast maksymalnej wysokości progowej. W przeciwieństwie do DIN 18040, w normie austriackiej ÖNORM B 1600, wymaganie to istnieje od kilku lat.

 


Tabela 1. Ocena różnych konstrukcji progów (Wytyczne IF-BA-01/1)

 2020 02 17 3

 

Badania sprawdzające „przejeżdżalność“ (rollover)
Wygoda (łatwość) w przejeżdżaniu progów jest ważnym aspektem umożliwienia użytkownikom chodzików i wózków inwalidzkich możliwie niezależnego funkcjonowania w środowisku zabudowanym.

 

Ponadto użytkownicy wózków dziecięcych lub podobnych również czerpią korzyści z tego ułatwienia, a inne osoby doceniają wzrost komfortu (nie potykają się w razie nieuwagi).

 

Oprócz wysokości progu decydującą rolę odgrywa kształt progu. Ale w jaki sposób można ocenić zdolność do przejeżdżania profili progowych? Norma ÖNORM B 1600 nie udziela żadnych informacji na ten temat.

 

W ramach projektu badawczego „Ocena dostępności elementów budynku na przykładzie zastosowania okien i drzwi” ift Rosenheim opracował taką procedure badawczą. Profile progowe można teraz obiektywnie oceniać i przypisywać do zdefiniowanych klas przejezdności (rollover), a zatem są one również porównywalne.

 

Powstałe wytyczne dotyczą przede wszystkim sektora budownictwa remontowego (obszaru renowacji i modernizacji). Jeśli osiągnięcie przejścia “w jednym poziomie” nie jest możliwe, należy znaleźć co najlepsze możliwe rozwiązanie chroniące przed możliwościa przewrócenia (potknięcia się) użytkowników w trakcie przechodzenia przez drzwi.

 

Za pomocą wózka badawczego (fot. 2), który jest ciągnięty w obu kierunkach przez profil progowy, określa się wymaganą do tego siłę. Wytyczne przewidują sześć klas zdolności przejeżdżania, przy czym klasa 6 jest najlepsza – tj. przejazd po powierzchni poziomej bez różnic wysokości (tabela 1) – a klasa 1 najgorsza.

 

Sześć klas zostało wybranych w celu uwzględnienia różnych właściwości przejeżdżania i zapewnienia możliwości wyboru. Do klasyfikacji stosuje się wyższą siłę dwóch kierunków przejeżdżania.

 


Zalecane klasy
Klasy 5 i 6 powinny być zalecane w nowych budynkach bez barrier architektonicznych. W testach przejezdności z udziałem osób testowych (użytkowników wózków inwalidzkich i chodzików) zostały one ocenione jako bardzo dobre lub dobre do użytku.

 

W przypadku budynków remontowanych lub modernizowanych celem jest również osiągnięcie przejścia możliwie jak najbardziej poziomego (bez różnicy wysokości).

 

Ponieważ nie zawsze można to zapewnić z ekonomicznie i technicznie uzasadnionego punktu widzenia, ift Rosenheim zaleca w wytycznych ift BA-02/1 Zalecenia dotyczące wdrożenia dostępności w budownictwie mieszkaniowym z oknami i drzwiami co najmniej klasy 2 dla użytkowników wózków inwalidzkich i klasy 3 dla użytkowników chodzików.

 

Zróżnicowanie klas w tym przypadku wynika z faktu, że użytkownicy chodzików zazwyczaj oceniają zdolność do przekraczania progów gorzej niż użytkownicy wózków inwalidzkich. Innymi słowy, mają więcej trudności niż osoby na wózkach inwalidzkich. Niższe wysokości i niekorzystne kształtowanie progów już stanowią barierę „nie do pokonania”.

 

Wysokości progowe 20 mm były postrzegane i klasyfikowane przez obie grupy użytkowników jako „trudne” lub nawet „niemożliwe”. Klasa 2 dla osób na wózkach inwalidzkich i klasa 3 dla użytkowników chodzików stanowią kompromis. Tabela 1 pokazuje orientacyjny podział różnych profili progowych według klas możliwości przejazdu.

 


Podsumowanie
Obszary progowe bez barier muszą być dobrze zaprojektowane. W przypadku przejść na tym samym poziomie należy wziąć pod uwagę interakcje z innymi właściwościami użytkowymi, takimi jak szczelność na ulewny deszcz, izolacja akustyczna i odporność na włamanie.

 

W oparciu o wyniki projektu badawczego ift Rosenheim opracował wytyczne dotyczące określania i klasyfikowania zdolności progów do przejeżdżania.

 

Producenci profili progowych mogą teraz mieć możliwość określania właściwości swoich produktów sklasyfikowanych przez ift Rosenheim i mieć możliwość podania klasę zdolności przejeżdżania (rollover) określoną jako cecha produktu. W ten sposób podano obiektywną porównywalność różnych profili progowych, a także jasną specyfikację w zaproszeniu do składania ofert (zamówienia publiczne).

 

Sandra Heinrichsberger
ift Rosenheim

Knut Junge
ift Rosenheim

 

Artykuł powstał na podstawie wystąpienia na konferencji ift Rosenheim, Fenstertage 2019


Przedstawicielem Instytutu ift Rosenheim w Polsce jest Andrzej Wicha:  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

 

Literatura
- DIN 18040-1:2010-10 Budynki bez barier – Zasady projektowania – Część 1: Budynki publicznie dostępne (Construction of accessible buildings – Design principles – Part 1: Publicly accessible buildings).
- DIN 18040-2:2011-09 Budynki bez barier – Zasady projektowania – Część 2: Mieszkania (Construction of accessible buildings – Design principles – Part 2: Dwellings).
- ÖNORM B 1600:2017-04-01 Budownictwo bez barier – zasady projektowania (Construction of accessible buildings – Design principles).
- EN 12519:2019-02 Okna i drzwi – Terminologia (Windows and pedestrian doors – Terminology).

 

Całość artykułu w wydaniu drukowanym i elektronicznym 

Inne artykuły o podobnej tematyce patrz Serwisy Tematyczne 
Więcej informacji:  Świat Szkła 02/2020
   

 

 

 

Czytaj także --

 

 

01 chik
01 chik