Aktualne wydanie

2020 06 okladka

Świat Szkła 06/2020

User Menu

 20191104-V1-BANNER-160x600-POL

facebook12

czytaj newsy Świata Szkła

- więcej szklanej architektury

 

Baztech

Miesięcznik Świat Szkła

indeksowany jest w bazie

czasopism technicznych

 

 

Wydanie Specjalne

okladka Dom inteligentny 22

(w opracowaniu) 

 dom bez barier okladka

gotowy

Fasady przeszklone termika akustyka odpornosc ogniowa 2016

 

okna pasywne 2015a

 

Fotowoltaika w architekturze okladka

 

20140808Przegrody przeciwpozarowe

 

konstrukcje szklane

 

20140533 Konstrukcje przeszklone 2

 

katalog 2018 a

 

banner konferencja 04 2019

 RODO

 

TopPageBanner BestMakin

 

Artykuły z ostatniego wydania miesięcznika Świat Szkła

Dom bez barier architektonicznych 2020

Dom bez barier Praktyczny poradnik dla seniorów i osób niepełnosprawnych oraz ich opiekunów (na temat domów bez barier architektonicznych), a także dla firm branżowych i architektów

German Innovation Award 2020 dla systemu drzwi przesuwnych heroal S 65

Aluminiowy system drzwi przesuwnych heroal S 65 otrzymał Niemiecką Nagrodę Innowacyjności 2020 [German Innovation Award 2020] przyznawaną przez Niemiecką Radę Projektantów, zwyciężając w kategorii „Excellence in Business to Business – Building & Elements”. System zdobył punkty przede wszystkim z...

Awilux z nowym centrum tnąco-obróbczym za ponad 5 mln zł

Firma Awilux Polska oferująca systemy okienno-drzwiowe do domów i budynków użyteczności publicznej wzbogaciła swój park maszynowy o najnowszej generacji centrum tnąco-obróbcze o wartości ponad 5 mln zł. Maszyna stanowi serce nowoczesnej obróbki wszelkiego rodzaju profili PVC.

Hydro Extrusion Poland z certyfikatem ASI Chain of Custody

W lutym tego roku dwa zakłady Hydro w Chrzanowie i Trzciance otrzymały certyfikację Performance Standard ASI potwierdzającą odpowiedzialne praktyki w obszarze produkcji, pozyskiwania surowców oraz zarządzania produktem w branży aluminiowej. Dziś marka może poszczycić się kolejnym sukcesem: obie fabr...

Nowe urządzenie do badania odporności na uderzenie kulą

Urządzenie badawcze do badania i kwalifikacji odporności na uderzenie kulą o masie 2,3 kg, według kryteriów norm ASTM F 3006-19 oraz ASTM F 3007-19, dla próbek ze szkła warstwowego (SW) o grubości nominalnej od 8 mm do 18 mm, (SW od 33.1 do 88.4) z możliwością adaptacji do innych grubości według pot...

Firma KRAUS GmbH wznawia sprzedaż na terenie Polski w 2020r.

KRAUS GmbH to niezależna, rodzinna firma z siedzibą w Brunn am Gebirge (Austria). Założona została w 1998 r., prowadzona jest przez inż. Christofa Tressla. Dziś to jeden z wiodących dostawców okuć do szkła. Firma wraz z początkiem roku 2020 wznawia swoją sprzedaż w Polsce. Osobą odpowiedzialną za po...

Dom studencki Gillies Hall we Frankston (Australia)

Dom studencki Gillies Hall Uniwersytetu Monasha w Melbourne, został oddany do użytkowania w lutym 2019 roku i jest obecnie największym certyfikowanym budynkiem pasywnym w Australii, zbudowanym z elementów z drewna klejonego krzyżowo (technologia CLT). We wszystkich szybach zespolonych zastosowanych ...

Szkolny przykład zrównoważonego projektowania

Duże, przeszklone powierzchnie, mnóstwo światła dziennego i widoki to elementy wyróżniające najbardziej zieloną szkołę w Norwegii. W wielokrotnie nagradzanym budynku, w którym mieści się nowa szkoła średnia w Horten, naturalne materiały i odważne wybory środowiskowe wyznaczyły standardy na przyszłoś...

CRICURSA stosuje Super Spacer® TriSeal™ w Qatar National Library

CRICURSA Cristales Curvados, SA i Super Spacer® są od dłuższego czasu sprawdzonym zespołem w produkcji giętych szyb izolacyjnych o rozmiarach XXL dla kultowych obiektów budowlanych z unikalnymi szklanymi elewacjami. Również dla szklanej elewacji Qatar National Library w Doha o powierzchni około 5500...

Zamontuj poprawnie ścianę osłonową z nową instrukcją Część 1

Nowoczesne fasady są dziś często arcydziełami inżynierii. Wystarczy przypomnieć filharmonię w Hamburgu lub Burj Khalifa w Dubaju, obecnie najwyższy budynek na świecie o wysokości 828 m. Ale fasady „normalnych” budynków muszą również spełniać szeroki zakres wymagań w odniesieniu do fizyki ...

Analizy porównawcze badań wspornikowych balustrad ze szkła laminowanego – balustrad o pełnoskalowych wymiarach, analiz MES i wymagań ASTM E1300

Szkło stało się popularnym materiałem do stosowania w balustradach, osłonach i barierach. Monolityczne szkło hartowane było stosowane przede wszystkim w Ameryce Północnej, ale wraz z ostatnimi zmianami w Międzynarodowym Kodeksie Budowlanym (IBC 2015) obecnie wymagane są laminaty z tafli szkła wzmocn...

Gięte szkło – nowe możliwościami w kształtowaniu szkła architektonicznego

Zakrzywione szkło jest używane od wielu dziesięcioleci. Nowoczesna architektura, wykorzystująca w duże powierzchnie oszklone i kształty organiczne, przesuwa granice dostępnych możliwości. Nowe rozwiązania technologiczne w szkle doprowadziły w ostatnich latach produkcję giętego szkła do różnych grani...

Profesjonalny montaż okien i drzwi Część 2: Uszczelnienie chroniące przed wilgocią przenikającą z pomieszczenia i deszczem

Profesjonalne zaprojektowanie i realizacja montażu są niezbędne dla poprawnego funkcjonowania i długiego użytkowania okien i drzwi zewnętrznych. Wnioski z ekspertyz przeprowadzonych przez ift Rosenheim pokazują, że ponad 50% wad konstrukcyjnych wynika z nieprawidłowego montażu. W drugiej części trzy...

Okucia przesuwnych okien panoramicznych

Aktualne trendy nowoczesnej architektury cechują się stosowaniem dużych szklanych powierzchni w nowobudowanych lub modernizowanych budynkach. Dzięki temu obiekty te nabierają od zewnątrz lekkości, natomiast wnętrza są w zdecydowanie większy sposób doświetlone. Dotyczy to głównie okien o dużych wymia...

Uszczelki stosowane w drzwiach

Istotnym elementem każdych drzwi, zapewniającym szczelność przed niekorzystnym działaniem czynników atmosferycznych oraz izolacyjność akustyczną, są uszczelki. Efektem ich zainstalowania jest ograniczenie strat energii cieplnej oraz stworzenie właściwego klimatu w pomieszczeniach przewidzianyc...

Przemysł 4.0 w intralogistyce, czyli nowoczesny transport materiałów

Automatyzacja jest już niemal wszechobecna – coraz więcej procesów intralogistycznych opiera się na wykorzystaniu sztucznej inteligencji (AI artificial intelligence) oraz koncepcji inteligentnej fabryki (smart factory). Warto więc zwrócić uwagę na najważniejsze zjawiska z zakresu Przemysłu 4.0, któr...

Jednoznaczne oznakowanie i identyfikowanie okien i drzwi

Nowe oznakowanie laserowe HEGLA boraident jest bardzo wyraźne i nadaje się do odczytu maszynowego, dzięki czemu można za jego pomocą indywidualnie znakować m.in. profile okienne i drzwiowe. Gdy oznakowanie zostanie raz wygrawerowane laserem na tworzywie sztucznym, staje się jednoznaczną cechą identy...

Manipulator do szkła i okien nowej generacji Glassworker GW 625-2

Manipulator do szkła Glassworker GW 625-2 to elektryczna maszyna zasilana z umieszczonych wewnątrz urządzenia akumulatorów. Maszyna służy do podnoszenia i transportowania tafli szkła, pakietów szybowych oraz gotowych okien. Wykorzystywana może być na linii produkcyjnej, przy załadunku szyb i okien o...

HEGLA V-H 150 seculift z funkcją kontroli bezpieczeństwa dla inteligentnego i bezpiecznego przenoszenia szkła

Wprowadzając V-H 150 seculift, firma HEGLA i centrum innowacji HEGLA New Technology zademonstrowała nową generację ssawek V-H do przenoszenia szkła. Przyjazna dla użytkownika i intuicyjna koncepcja sterowania, energooszczędne wytwarzanie podciśnienia oraz możliwość podłączenia jako urządzenie IoT ma...

Przyszłość producenta szyb zespolonych jest jasna

To prawda, że pandemia COVID-19 będzie miała pewien wpływ na globalny biznes szyb zespolonych (szkła izolacyjnego IG) w tym roku. Wynika to głównie z ograniczenia działań budowlanych. Jednak w perspektywie długoterminowej nie przewiduje się znaczących zmian w rynku szkła izolacyjnego. Nawet dzisiaj ...

Jak można korzystać z innowacji w maszynach do cięcia szkła laminowanego?

Od 25 lat LiSEC oferuje maszyny do cięcia szkła laminowanego na najwyższym międzynarodowym poziomie. W tym ćwierćwieczu firma nauczyła się jednej rzeczy: ulepszenia są zawsze możliwe. I właśnie nad tym – wraz ze swymi licznymi klientami – nieustannie pracuje.

Wady i niezgodności szkła w budownictwie, a uznawanie reklamacji przez Dostawcę

Wadliwość i niezgodności szkła w budownictwie występują nadal pomimo dynamicznego rozwoju technologii i szczegółowych uregulowań wg. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011, tj. jednolitych warunków wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych. Zagadnienia wadliwości szkła i sz...

  • Dom bez barier architektonicznych 2020

  • German Innovation Award 2020 dla systemu drzwi przesuwnych heroal S 65

  • Awilux z nowym centrum tnąco-obróbczym za ponad 5 mln zł

  • Hydro Extrusion Poland z certyfikatem ASI Chain of Custody

  • Nowe urządzenie do badania odporności na uderzenie kulą

  • Firma KRAUS GmbH wznawia sprzedaż na terenie Polski w 2020r.

  • Dom studencki Gillies Hall we Frankston (Australia)

  • Szkolny przykład zrównoważonego projektowania

  • CRICURSA stosuje Super Spacer® TriSeal™ w Qatar National Library

  • Zamontuj poprawnie ścianę osłonową z nową instrukcją Część 1

  • Analizy porównawcze badań wspornikowych balustrad ze szkła laminowanego – balustrad o pełnoskalowych wymiarach, analiz MES i wymagań ASTM E1300

  • Gięte szkło – nowe możliwościami w kształtowaniu szkła architektonicznego

  • Profesjonalny montaż okien i drzwi Część 2: Uszczelnienie chroniące przed wilgocią przenikającą z pomieszczenia i deszczem

  • Okucia przesuwnych okien panoramicznych

  • Uszczelki stosowane w drzwiach

  • Przemysł 4.0 w intralogistyce, czyli nowoczesny transport materiałów

  • Jednoznaczne oznakowanie i identyfikowanie okien i drzwi

  • Manipulator do szkła i okien nowej generacji Glassworker GW 625-2

  • HEGLA V-H 150 seculift z funkcją kontroli bezpieczeństwa dla inteligentnego i bezpiecznego przenoszenia szkła

  • Przyszłość producenta szyb zespolonych jest jasna

  • Jak można korzystać z innowacji w maszynach do cięcia szkła laminowanego?

  • Wady i niezgodności szkła w budownictwie, a uznawanie reklamacji przez Dostawcę

 

 Baner 2

 

wlasna-instrukcja ift--baner do newslet-2019

 

 LiSEC SS Konfig 480x120

 

Wymiary drzwi w świetle przejścia – uwarunkowania wynikające z przepisów techniczno-budowlanych

Jednym z podstawowych parametrów, określających właściwości użytkowe drzwi są ich wymiary.

 

Projektanci budynków oraz producenci drzwi nie mają pełnej swobody w decydowaniu o tych parametrach wyrobu, gdyż aby drzwi mogły być zastosowane w budownictwie, powinny odpowiadać wymaganiom określonym w przepisach techniczno-budowlanych.

 

Zapewnienie zgodności z tymi wymogami prawnymi może nastręczać pewnych trudności praktycznych zwłaszcza wtedy, gdy do końca nie wiadomo, jakiego wymiaru dotyczy.

 

Czy wymiaru wysokości bądź szerokości w świetle ościeżnicy, w świetle muru, a może w świetle przejścia? Poniżej przedstawiono więc podstawowe uwarunkowania, szczególnie wynikające z zapisów prawnych.

 

2020 03 30 1b

Drzwi stalowe w wersji przeciwpanicznej – mocowanie klapy zabieraka na skrzydle biernym

 

 

Wymagania prawne związane z wymiarami drzwi
Podstawowym aktem prawnym, określającym wymagane obligatoryjnie wymiary drzwi, jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie1.

 

W przepisach ogólnych tego dokumentu są zawarte następujące definicje dotyczące wymiarów:
- §9.1. Wymagane w rozporządzeniu wymiary należy rozumieć jako uzyskane z uwzględnieniem wykończenia powierzchni elementów budynku, a w odniesieniu do drzwi – jako wymiary w świetle ościeżnicy,
- §9.2. Grubość skrzydła drzwi po otwarciu nie może pomniejszać wymiaru szerokości otworu w świetle ościeżnicy.

 

Wobec powyższego wymiar przejścia w świetle może się pokrywać z wymiarem wewnętrznym ościeżnicy, co jednak w praktyce nieczęsto się zdarza, a wręcz nie jest możliwe, zarówno w odniesieniu do wymaganej minimalnej szerokości, jak i wysokości drzwi.

 

Wynika to z faktu, iż w drzwiach wymiar „szerokości w świetle” pomniejszona jest często o grubość skrzydła, szczególnie w sytuacji, gdy kąt otwarcia drzwi oscyluje wokół wartości 90⁰. Drzwi otwarte do kąta 90⁰ „wchodzą” zazwyczaj w światło ościeżnicy, pomniejszając jego wartość „netto”, nawet o kilkadziesiąt milimetrów. Ponadto wartość tę mogą umniejszać zamocowane na skrzydle drzwi okucia, takie jak klamki z tarczami oraz dźwignie przeciwpaniczne.

 

W odniesieniu do wysokości w świetle ościeżnicy, minimalna dopuszczalna jej wartość może zostać pomniejszona np. przez uszczelnienie progowe lub montaż innego rozwiązania progowego

 

Powodem ograniczenia wysokości w świetle przejścia mogą być mocowane na drzwiach dodatkowe okucia, np. głowica lub szyna ślizgowa samozamykacza górnego, gdy jego mocowanie znajduje się po stronie przeciwnej do zawiasów lub tzw. „klapa zabieraka” (okucie zainstalowane na skrzydle biernym 2-skrzydłowej wersji drzwi, z pełną funkcją przeciwpaniczną).

 

2020 03 30 1  

 

2020 03 30 1a

Rys. 1. Przekroje drzwi przylgowych wraz z wymiarami

 

Klapa zabieraka ma za zadanie popchnięcie skrzydła czynnego (podczas otwierania drzwi skrzydłem biernym), do kąta otwarcia, umożliwiającego zadziałanie regulatora kolejności zamykania drzwi.

 

Minimalny kąt otwarcia skrzydła czynnego drzwi gwarantuje poprawne zamykanie w odpowiedniej kolejności, tj. najpierw zamyka się skrzydło bierne, a po nim skrzydło czynne, co jest niezwykle istotne w przypadku drzwi przeciwpożarowych i/lub dymoszczelnych.

 

Niewłaściwa kolejność zamykania nie gwarantuje bowiem, iż drzwi spełnią wówczas stawiane im podstawowe parametry techniczno-użytkowe, jak izolacyjność, a przede wszystkim – szczelność ogniowa.

 

2020 03 30 2a

 

Ponadto w powołanym powyżej rozporządzeniu Ministra Infrastruktury znajdują się przepisy określające konkretne wymiary związane z drzwiami, a mianowicie:

 

- § 62.1. Drzwi wejściowe do budynków i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych powinny mieć w świetle ościeżnicy co najmniej: szerokość 0,9 m i wysokość 2,0 m,
- § 75.1. Drzwi do pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi oraz do kuchni powinny mieć co najmniej szerokość 0,8 m i wysokość 2,0 m w świetle ościeżnicy,
- § 75.2. W budynku użyteczności publicznej drzwi wewnętrzne, z wyjątkiem drzwi do pomieszczeń technicznych i gospodarczych, powinny mieć co najmniej szerokość 0,9 m i wysokość 2,0 m w świetle ościeżnicy,
- § 239.1. Łączna szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób - 0,8 m.

 

Jak z powyższych zapisów wynika, najistotniejszymi w drzwiach i oknach są wymiary w świetle ościeżnicy, zarówno te dotyczące wysokości, jak i szerokości drzwi. Jednak w praktyce pojęcie to jest różnie interpretowane i niejednokrotnie mylone z wymiarami ościeża.

 

(...)

 

W literaturze fachowej najczęściej formułuje się następujące definicje:
- ościeże – wewnętrzna powierzchnia otworu drzwiowego lub okiennego w ścianie budynku, zazwyczaj prostopadła do lica ściany,
- ościeżnica – rama przylegająca do ościeża drzwiowego lub okiennego.

 

Zasadniczym dokumentem normalizacyjnym dotyczącym drzwi zewnętrznych jest norma PNEN 14351-1+A1:20102, która w odniesieniu do wymiarów zawiera tylko następujące zapisy: Wysokość i szerokość światła otworu drzwi zewnętrznych (łącznie z drzwiami balkonowymi) (patrz EN 12519:2004, 3.1) powinna być wyrażona w mm.

 

2020 03 30 2b

 

Tam, gdzie próg i nadproże/ ślemię nie są równoległe, należy określić wysokość minimalną i maksymalną. UWAGA: Wystające okucia budowlane i kąt otwarcia skrzydła mogą ograniczać wysokość i szerokość światła otworu.

 

W dokumentacjach funkcjonujących w procesach produkcyjnych oraz w projektowaniu i realizacji budynków, podawane są różne wymiary związane z drzwiami. Przyjąć jednak można, iż są to z zasady wymiary przedstawione przykładowo na rys. 1.

 

Poszczególne symbole pokazane na schematycznych przekrojach oznaczają:
- h1 – wysokość skrzydła,
- h2 – wysokość ościeża,
- h3 – wysokość zewnętrzna ościeżnicy,
- h4 – wysokość w świetle ościeżnicy,
- s1 – szerokość skrzydła,
- s2 – szerokość ościeża,
- s3 - szerokość zewnętrzna ościeżnicy,
- s4 – szerokość w świetle ościeżnicy.

 

Wybór wymiarów i sposób przeprowadzania pomiarów jest dowolny, obligatoryjnie nieokreślony w żadnym dokumencie techniczno-prawnym obowiązującym w Polsce. Istnieje co prawda z tego zakresu norma PN-ISO 7976-2:19943,, ale ma ona zastosowanie przy weryfikacji zgodności pomiaru oraz gromadzeniu danych dotyczących dokładności pomiaru.

 

Podany w dokumentacji wymiar drzwi w postaci szerokości i wysokości w świetle ościeżnicy nie jest bezpośrednio związany z wymiarami otworu w murze. W praktyce każdy producent posługuje się własną, odmienną konstrukcją drzwi, więc w zależności od niego powiązania pomiędzy poszczególnymi wymiarami są różne.

 

Projektant dysponujący tylko informacjami dotyczącymi jedynie wymiarów w świetle ościeżnicy drzwi, nie ma podstaw do poprawnego zaprojektowania optymalnego otworu w ścianie pod ich montaż.

 

Dlatego też z zasady wykonywane są otwory ścienne o większych niż to konieczne wymiarach („na wszelki wypadek”), co znacznie utrudnia późniejszy montaż drzwi, a także jest przyczyną wielu nieprawidłowości podczas jego przeprowadzania.

 

Występują także odwrotne sytuacje, kiedy próbuje się dostosować drzwi do już istniejącego otworu montażowego, a w ostateczności nie zawsze udaje się ten cel bezkolizyjnie uzyskać, jednocześnie gwarantując w ramach istniejących przepisów dopuszczalny minimalny wymiar w świetle przejścia drzwi.

 

Spotkać jednak można kraje, w których obowiązują dokumenty w randze norm technicznych, precyzyjnie określające wymiary otworów ściennych i drzwi oraz stosowne tolerancje. Taka sytuacja występuje m.in. w Niemczech, co przedstawiono w dalszej części publikacji.

 

2020 03 30 2 

Rys. 2. Usytuowanie otwartego skrzydła drzwi przylgowych obrazuje rys. 2.

 

Interpretacja przepisów dotyczących wymiarowania drzwi
Jak już w publikacji wspomniano, najistotniejszym i najczęściej wymienianym w przepisach wymiarem drzwi jest ich szerokość w świetle ościeżnicy. Istotnie w świetle przywołanych regulacji prawnych grubość skrzydła drzwi po otwarciu nie może pomniejszać wymiaru szerokości otworu w świetle ościeżnicy.

 

Jednak w praktyce, w ogromnej większości przypadków otwarte skrzydło pomniejsza swą grubością szerokość drzwi w świetle ościeżnicy. W konsekwencji – jeśli nawet ościeżnica ma wymiar mierzony w świetle, zgodny z krajowymi przepisami (np. 900 mm), to po otwarciu drzwi o kąt 90° jest on mniejszy o grubość skrzydła np. 50 mm i w praktyce szerokość otworu w świetle ościeżnicy wynosi tylko 850 mm.

 

Dopiero otwarcie skrzydła o kąt od 115° do nawet 130° (w zależności od grubości skrzydła oraz rodzaju drzwi – przylgowe lub bezprzylgowe), tworzy zgodną z przepisami szerokość, w której światło w przejściu pokrywa się ze światłem ościeżnicy. Przedstawioną sytuację w odniesieniu do drzwi przylgowych, przykładowo obrazuje rys. 2.

 

Szersze otwarcie skrzydła, a więc o kąt większy niż powyżej wymieniony, jest oczywiście możliwe. Wymaga jednak zawsze odpowiedniego miejsca w obszarze otworu z zainstalowanymi drzwiami, co nie w każdym przypadku można uzyskać.

 

Dotyczy to np. sytuacji, kiedy drzwi są usytuowane w narożniku pomieszczenia lub na korytarzu (ciąg komunikacyjny), gdzie skrzydło otwiera się bezpośrednio na ścianę, uniemożliwiając otwarcie skrzydła o kąt większy niż 90°. Nie zyskamy wówczas wymaganej szerokości otworu w świetle ościeżnicy.

 

W praktyce można spotkać się z sytuacją, w której inwestor zakupił – zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją – drzwi o wymaganej szerokości w świetle ościeżnicy (np. przeciwpożarowe o szerokości 900 mm), które następnie zainstalowano w wyjściu na korytarz.

 

W trakcie odbioru budynku, przedstawiciel straży pożarnej po otwarciu drzwi o kąt ok. 100° (tylko na tyle pozwalało ich usytuowanie w otworze budowlanym) zmierzył szerokość otworu pomiędzy wewnętrzna krawędzią ościeżnicy, a skrzydłem wchodzącym w jej światło, a więc zmniejszonym o pewną lub całkowitą jego grubość (np. 50 mm).

 

Wynik pomiaru, przeprowadzonego zgodnie z wymaganiami „warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki” (§9.1 i §9.2) wykazał, iż szerokość ta, wynosząca tylko 850 mm, nie jest zgodna z wymaganiami odpowiednich przepisów. W związku z tym faktem przeprowadzający kontrolę sporządził negatywną opinię, skutkującą nieudzieleniem pozwolenia na użytkowanie.

 

Jeszcze bardziej niekorzystna sytuacja występuje w przypadku drzwi, gdzie zainstalowano zamknięcie przeciwpaniczne, uruchamiane prętem poziomym, zwanym także dźwignią przeciwpaniczną.

 

Okucie to, zamontowane na skrzydle drzwiowym, odstaje od jego płaszczyzny na odległość z zasady nie mniejszą niż 100 mm.

 

Na rys. 3 przedstawiono przykładowe drzwi wyposażone od strony wewnętrznej w dźwignię przeciwpaniczną, w których skrzydło jest otwarte o kąt 90°. Jeżeli teoretyczny wymiar szerokości w świetle ościeżnicy wynosi 900 mm, to rzeczywisty jest pomniejszony o odstającą dźwignię oraz część grubości skrzydła i wynosi tylko 764 mm.

 

Analogiczna sytuacja występuje w odniesieniu do wysokości w świetle ościeżnicy, którą pomniejszają zainstalowane okucia jak samozamykacze, regulatory kolejności zamykania skrzydeł drzwi, a także progi i ich uszczelnienia. Przykładowo przedstawiony na rys. 4 samozamykacz zainstalowany do ościeżnicy drzwi zmniejsza rzeczywistą wysokość w świetle ościeżnicy o około 120 mm.

 

2020 03 30 3

 

2020 03 30 3a 

Rys. 3. Wymiary szerokości drzwi z dźwignią przeciwpaniczną

 

2020 03 30 4

 

2020 03 30 4a

 

Rys. 4. Usytuowanie samozamykacza po stronie przeciwnej do zawiasów

 

 

Wymiarowanie drzwi w Niemczech
Zagadnienia wymiarowania drzwi, otworów drzwiowych i związanych z tym tolerancji reguluje w Niemczech norma DIN 18100⁴. Z kolei powiązana z nią norma DIN 4172⁵ dotyczy modułowej koordynacji w budownictwie, obejmującej także drzwi.

 

W zakresie tych wyrobów moduły wymiarowe są stopniowane co 125 mm i w odniesieniu do szerokości wynoszą np. 875 mm, 1000 mm, 1125 mm, 1250 mm, a w stosunku do wysokości np. 2000 mm, 2150 mm, 2250 mm, 2375 mm, 2500 mm.

 

Przedstawiony wymiar modułowy jest teoretycznym wymiarem otworu w murze tzw. „Baurichtmass” oznaczanym jako BRM. Jest to wymiar zamówieniowy, niezależny od konstrukcji drzwi, ale z którym związane są pozostałe wymiary. Taki sposób wymiarowania, w zależności od rodzaju ościeżnicy, obrazują rys. 5 i 6.

 

Najważniejszą zaletą tego systemu jest bezpośrednie  powiązanie wymiaru BRM (zamówieniowego) z wymiarem otworu w murze, co eliminuje problem z jego przygotowaniem, bez względu na rodzaj drzwi oraz ich producenta.

 

Pomimo, iż wymiar „Baurichtmass” nie jest związany z wymiarem w świetle ościeżnicy, to jego moduły są tak zdefiniowane, że wymiary modularne BRM gwarantują uzyskanie nie mniejszych, a z zasady większych, od wymaganych polskimi przepisami, wymiarów w świetle ościeżnicy.

 

Poprzeć to można przykładem odnoszącym się do najczęściej wymaganego polskimi przepisami wymiaru szerokości drzwi w świetle ościeżnicy tj. 900 mm. Niemieckim odpowiednikiem tego wymiaru jest BRM wynoszący 1000 mm (na dokumentacji budowlanej i w zamówieniu podawany

 

 

jest wymiar 1000 mm), który – w zależności od konstrukcji drzwi – daje odpowiednio wymiar szerokości w świetle ościeżnicy w granicach od 918 do 934 mm.

 

2020 03 30 5

Rys. 5. Wymiarowanie drzwi z ościeżnicą obejmującą lub kątową

 

2020 03 30 6

Rys. 6. Wymiarowanie drzwi z ościeżnicą blokową

 


Podsumowanie
Na podstawie przedstawionych w publikacji regulacji prawnych, uwarunkowań technicznych i przykładów stwierdzić należy, iż samo określenie w dokumentacji obiektu wymaganej przepisami szerokości drzwi w świetle ościeżnicy jest niewystarczające.

 

Niezbędne jest jeszcze przeprowadzenie analizy rzeczywistych warunków wbudowania drzwi. Celem jest zawsze stwierdzenie możliwości otwarcia skrzydła drzwiowego o odpowiedni kąt, gwarantujący uzyskanie wymaganej szerokości otworu w świetle ościeżnicy. Ponadto rozważenia i dodatkowej analizy wymaga zmniejszenie rzeczywistej szerokości w świetle ościeżnicy poprzez zainstalowane w drzwiach okucia, zwłaszcza przeciwpaniczne.

 

Identyczna sytuacja występuje w odniesieniu do wysokości drzwi w świetle ościeżnicy. Poprzez zamontowanie w nich okuć, takich jak np. samozamykacze oraz progi i związane z nimi uszczelnienia, następuje zmniejszenie rzeczywistej wysokości elementów drzwiowych. W związku z powyższym wymaga to także przeprowadzenia stosownych analiz.

 

Podkreślić należy, że przedstawione analizy powinny być przeprowadzone na etapie projektowania, jeszcze przed podjęciem decyzji o przyjęciu ostatecznego rozwiązania technicznego, umieszczanego następnie w dokumentacji obiektu.

 

Ewentualne przeoczenia na tym etapie, mogą bowiem skutkować niepotrzebnymi (a czasem i trudnymi technicznie lub kosztownymi dla inwestora) komplikacjami w trakcie prowadzenia robót budowlanych, albo w czasie już samego odbioru budynku.

 

Przy tej okazji warto zasygnalizować, iż kolejnym problemem, jednak całkowicie zależnym od instytucji tworzących przepisy techniczno-prawne, jest uporządkowanie systemu wymiarowania drzwi oraz otworów ściennych do tych wyrobów.

 

Celem jest uniknięcie różnych interpretacji „pojęcia” wymiarów, występujących przy zamawianiu drzwi oraz związanych z wykonywaniem otworów ściennych. Należałoby zatem tak zdefiniować pojęcie „wymiaru drzwi”, aby stał się on jednoznacznym punktem odniesienia, chociażby dla wymiaru otworu budowlanego, czy też konstrukcji mocującej drzwi. Może właśnie doświadczenia i wzory niemieckie mogłyby okazać się bardzo pomocne?

 

(...)

 

Dariusz Potrzebski
Hörmann Polska

 

Literatura:
¹ Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami).


² PN-EN 14351-1+A1:2010 Okna i drzwi – Norma wyrobu, właściwości eksploatacyjne – Część 1: Okna i drzwi zewnętrzne bez właściwości dotyczących odporności ogniowej i/lub dymoszczelności.


³ PN-ISO 7976-2:1994 Tolerancje w budownictwie – Metody pomiaru budynków i elementów budowlanych – Usytuowanie punktów pomiarowych.


⁴ DIN 18100 Otwory ścienne do drzwi o wymiarach zgodnych z normą DIN 4172


⁵ DIN 4172 Wymiary w budownictwie (Maßordnung im Hochbau).

 

Całość artykułu w wydaniu drukowanym i elektronicznym 

Inne artykuły o podobnej tematyce patrz Serwisy Tematyczne 
Więcej informacji:  Świat Szkła 03/2020
   

 

 

 

 

 

 

01 chik
01 chik
         
Zamknij / Close [X]